return to datviet.com

  Mở Tắt
Truyện Dài
Nữ Công Gia Chánh
Thơ Tình
Truyện Ngắn
Lời Nhạc Việt
Sử Việt
Truyện Kiếm Hiệp
Bài Viết
Mẹo Vặt
Kiến Thức
Truyện Cười
Truyện Cổ Tích
Y Dược Viện
Khoa Học - Vi Tính
Bạn Gái Làm Đẹp
PhongTục Tập Quán
Tìm Hiểu Võ Thuật
Thơ của Thành Viên
 
 
 

Trắc Bá Diệp
Tác Giả: Sưu Tầm
Trắc Bá Diệp

Mô tả cây
Còn gọi là Trắc bách diệp, tên khoa học: Biota orientalis Endl thuộc họ Trắc bá (Cupressaceae). Cây cao 3 - 5m, có dạng đặc biệt do cành phân nhánh nhiều trong những mặt phẳng đứng. Lá mọc đối, dẹt, hình vảy, màu xanh sẫm. Quả hình nón, cấu tạo bởi 6 - 8 vảy dày úp vào nhau, kẽ vảy có hạt. Hạt hình trứng, không có cánh, màu nâu sẫm, có một sẹo rộng màu nhạt hơn ở phía dưới. Mùa hoa: tháng 4 - 5, mùa quả: tháng 9 - 10. Cây có xuất xứ từ vùng ôn đới, hiện trồng phổ biến ở nước ta để làm cảnh và làm thuốc. Từ cây có hai bộ phận dùng làm thuốc: Trắc bá diệp (cành lá), Bá tử nhân (hạt).
Trắc bá diệp có chứa tinh dầu và các hợp chất flavon. Theo Đông y, Trắc bá diệp có vị đắng, chát, hơi hàn; có tác dụng làm mát huyết cấm máu, long đờm trừ ho, chủ trị các chứng thổ huyết, khái huyết; niệu huyết, lỵ ra máu, băng lậu, xuất huyết do chấn thương, ho suyễn đờm nhiều.
Bá tử nhân là hạt, có chứa nhiều dấu béo và một số saponozit. Theo Đông y, Bá tử nhân có vị ngọt tính bình (không nóng không lạnh), có tác dụng bổ dưỡng, an thần, cầm mồ hôi, nhuận tràng thông đại tiện.

Một số nghiên cứu về dược lý hiện đại
- Tác dụng cầm máu: nước sắc Trắc bá diệp làm tăng khả năng đông máu.
- Tác dụng giảm ho : dịch chiết xuất cồn làm giảm ho rõ rệt.
- Tác dụng long đờm của dịch chiết xuất.
- Tác dụng không khuẩn: ức chế một số vi khuẩn, trong đó có trực khuẩn lao.
- Tác dụng trên cơ trơn ruột: làm giãn cơ trơn trên đoạn ruột cô lập, chống co thắt ruột do histamin, acetylcholin gây ra.
- Độc tính: có độc tính thấp, liều LD50 trên chuột nhắt là 15,2g/kg, nước sắc Trắc bá diệp sao vàng đen dùng cho khỉ với liều tương đương dược liệu khô 30g/kg cân nặng không làm chết khỉ sau nửa tháng theo dõi, tức là tương đương như phần lớn các cây thuốc thông thường khác.

Ư'ng dụng
- Trị các chứng xuất huyết như ho ra máu, nôn ra máu, đái ra máu: Trắc bá diệp sao khô với giấm, tán bột, ngày uống 2 - 8 lần, mỗi lần 8 - 12g.
- Trị trĩ chảy máu: Trắc bá diệp 30g, hoa Kinh giới sao đen 15g, Đại hoàng sao thành than 20g; tất cả tán bột, chế với 200ml thụt lưu, ngày 1 lần.
- Trị chứng mất ngủ, hồi hộp, trí nhớ giảm: Bá tử nhân, Đương quy lượng bằng nhau, luyện với hồ làm hoàn, ngày uống 2 lần mỗi lần 6 - 10g; phương này còn có thể trị chứng rụng tóc.
- Trị lao phổi: Khoa Lao Quân y viện 309 Trung Quốc dùng Trắc bá diệp với liều tương đương 120g thuốc sống/ngày 3 - 5 tháng đạt kết quả: BK (vi khuẩn lao) trong đờm chuyển âm tính 58,14%, mất vết nam trên phim X quang 7S,95%.

Bài Tứ sinh thang: gồm 4 thứ tươi
Sinh Trắc bá diệp (lá Trắc bá diệp tươi)
Sinh Hà diệp (lá Sen tươi)
Sinh địa
Sinh Ngải diệp (lá Ngải cứu tươi)
Đây là bài thuốc quý để trị các chứng huyết nhiệt. Đông y cho rằng một trong những nguyên nhân chính gây xuất huyết là do nhiệt nhập vào huyết - huyết nhiệt; nhiệt vốn năng động, nghịch thường, làm huyết đi sai đường, gây xuất huyết.
Huyết nhiệt gặp trong các chứng sốt cao gây chảy máu, ho ra máu, rong kinh, trĩ có phân khô táo chảy máu... Để điều trị huyết nhiệt cấn phải có các vị thuốc lạnh để làm mát huyết, cầm máu (lương huyết chỉ huyết).
Trong bài Tứ sinh thang có Trắc bá diệp tính hàn cầm máu thanh nhiệt làm chủ dược. Sinh địa ngọt lạnh mát huyết bổ huyết, giúp trừ nhiệt cầm máu. Lá Sen tính mát thanh nhiệt hạ sốt. Ngải cứu làm thông huyết ứ trệ, đồng thời có tính ấm để hạn chế phần nào cái lạnh của 3 vị thuốc trên làm cho 'bài thuốc được cân bằng âm - dương. Về liều lượng, nếu muốn cầm máu là chính thì tăng liều Trắc bá diệp từ 20 - 80g, nếu muốn làm mát bổ huyết là chính để đề phòng chảy máu thì tăng liều Sinh địa 20g; các vị còn lại là 8 - 10g; sắc uống ngày 1 thang. Bài thuốc gồm các vị thuốc dễ tìm, lại cấu tạo rất cân đối giữa tính chất bổ và tính chất trừ bệnh, giữa âm và dương, mong rằng sẽ có ích cho chúng ta trong mùa hè nắng nóng này.

Tìm Bài Viết Cùng Tác Giả
Người Gởi:

Copyright 1999 by Khoa Phan. www.datviet.com