Ba Chàng Ngự Lâm – Nay Thiếu Hai

Tác giả:

Sau dịp trình diễn tại miền Ðông Hoa Kỳ, Quỳnh Giao trở về California với cảm giác thiếu vắng tràn ngập.

Kim Tước, Mai Hương và Quỳnh Giao cùng Anh Dũng đã từ California bay qua Virginia hát nhạc Hoàng Trọng, Văn Phụng, Lê Trọng Nguyễn và Nhật Bằng, bốn nhạc sĩ đã quá vãng. Vì là gươm lạc giữa rừng hoa, Anh Dũng đã… hát như hoa nở. Nhưng có lẽ anh không có cơ hội chia sẻ những kỷ niệm nghề nghiệp và mối thâm tình nghệ thuật với bốn tác giả đã mất như Kim Tước, Mai Hương và Quỳnh Giao. Ðó là những kỷ niệm “tiền chiến”, từ trước 1975, khi chúng tôi còn hát trong đài phát thanh cho thính giả nghe hơn là cho khán giả xem…

Vì vậy, mọi người rất hiểu vì sao cô Châu Hà ngồi cùng khán giả ở dưới đã bật khóc. Nhớ lại Văn Phụng, nhớ lại ban tam ca “Mộc Kim Châu” của Mộc Lan, Kim Tước, Châu Hà và nhớ lại một thời đã qua…

Bâng khuâng thiếu vắng là vì thế.

Thế rồi trở về California và… nghe ké World Cup qua tiếng hò hét ở phòng bên, Quỳnh Giao được biết là một đại cầu thủ Pháp lại vắng mặt khi đội tuyển Pháp lên Quang Minh Ðỉnh.

Anh Zidane này có đôi chân vàng và sau mùa World Cup đã lãnh quả bóng vàng nhưng trước đấy cũng lãnh luôn tấm thẻ đỏ và bị “mời” ra khỏi sân. Những người mộ điệu túc cầu đều ngẩn người bực tức vì anh là đội trưởng của đội túc cầu Pháp, lại sở trường về thuật đá “penalty” nên có thể đã giành cúp vàng về cho Pháp nếu như không bị đuổi khỏi sân.

Nước Pháp thấy buồn rã rượi vì biến cố đáng tiếc ấy vì trận đấu vừa qua là trận cuối của Zidane trước khi anh giải nghệ.

Nói về thể thao, Quỳnh Giao thấy mọi trái bóng… đều giống nhau cả nên trong giải World Cup năm nay, mình lại tiếc về một chuyện khác.

Tối hôm kết thúc, trong ba chàng Ngự Lâm Pháo Thủ của các ca khúc cổ điển và nghệ thuật, chỉ còn Plácido Domingo…

Ba tay Tenors lẫy lừng từ World Cup 1990 nay đã thiếu hai.

Họ là Luciano Pavarotti, sinh năm 1935 tại Ý Ðại Lợi, Plácido Domingo sinh năm 1941 tại Tây Ban Nha và José Carreras sinh năm 1946 cũng tại Tây Ban Nha.

Là người trẻ nhất, José Carreras lại bị bệnh sớm nhất.

Năm 1987, ông khám phá là mình bị hoại huyết, mười phần chắc chỉ sống được một. Thượng Ðế chắc là một đấng yêu nhạc nên ông được ban cho một phần hiếm hoi ấy và khỏi bệnh sau hơn một năm điều trị vất vả và đau đớn.

Thoát khỏi bàn tay tử thần, ông lập ra José Carreras International Leukaemia Foundation để gây quỹ nghiên cứu bệnh ung thư máu và vận động hiến tủy giúp người bệnh.

Thế rồi vừa để giúp bạn gây quỹ và vừa mừng bạn mình bình phục, Domingo và Pavarotti đã cùng bạn xuất hiện trong đêm trình diễn nhân giải Vô Ðịch Túc Cầu Thế Giới World Cup tại Roma vào năm 1990.

Năm đó, nhạc cổ điển đã ra khỏi hội trường, nhạc opéra đã rời xa hý viện và nhạc nghệ thuật đã bay bổng ra ngoài thính phòng. Hội trường lần ấy là một quảng trường lộ thiên tại Caracalla, ban nhạc lần ấy là Orchestra del Maggio Musicale Fiorento và Orchestra del Teatro dell’Opera di Roma, dưới sự điều khiển của nhạc trưởng lừng danh Zubin Mehta.

Nói theo lối hét của Zidane: Succès Fou!

Kể từ đấy, họ được cả thế giới biết đến dưới cái tên tập thể là The Three Tenors.

Kể từ đấy, cứ bốn năm một lần, mỗi lần có World Cup là ba người lại trình diễn chung. Năm 1994 tại vận động trường Dodger Stadium của Los Angeles, năm 1998 tại quảng trường Champ de Mars của Paris và năm 2002 tại Yokohama của Nhật. Nhạc cổ điển quý phái nay đã ra tới sân dài bãi rộng. Nói ra thấy lạ, nhưng các đĩa nhạc và băng hình của bốn đợt trình diễn ấy đã có số bán vượt xa các tác phẩm của Elvis Presley và ban the Rolling Stones! Ðĩa nhạc đầu tiên, “Carreras – Domingo – Pavarotti: The Three Tenors in Concert” năm 1990 đã đạt kỷ lục của Guinness World Record là đĩa nhạc cổ điển bán chạy nhất.

Nhạc cổ điển đi vào đại chúng nhờ tiếng hát của họ, nhưng một phần cũng vì họ khéo chọn thêm các ca khúc quen thuộc trên sân khấu Broadway hay cả loại nhạc pop.

Những người hoài cổ thì có vẻ không vui khi thấy nhạc cổ điển đã bị đem ra chợ và họ mỉa mai là “hát cho triệu người hay hát cho triệu bạc?” Nhưng biết đâu chừng, nhờ nghe các ca khúc ấy mà giới thưởng ngoạn sẽ tìm hiểu thêm và yêu chuộng hơn các bài arias trong nhạc kịch opera? Vả lại, một cách khách quan, opera thực ra có nội dung rất “cải lương”, nhưng được giới thẩm âm yêu chuộng vì nhạc thuật rất cao.

Qua các buổi trình diễn ấy, José Carreras là người ôn tồn nhỏ nhẹ nhất, mỉm cười theo dõi sự ganh đua dễ mến của Pavarotti và Domingo khi họ trổ giọng bài “O Sole Mio” hoặc khi đua tiếng “Nessun Dorma” (…Ðêm Không Ngủ) trong vở “Turandot” của Puccini. Chính ra, bài “Nessun Dorma” này là một biểu hiệu của Pavarotti nhưng về sau trở thành dấu ấn về âm thanh của cả ba người.

Thế rồi Thứ Năm tuần qua, Plácido Domingo được tin là Luciano Pavarotti bị ung thư lá lách và phải vào phòng cấp cứu để giải phẫu tại New York. Jose Carreras thì xuất hiện ít dần và riêng Plácindo Domingo, năm nay 65 tuổi, đã hủy nhiều buổi trình diễn nhạc Wagner dự trù cho năm tới.

Tối mùng chín vừa qua, khi trong buổi trình diễn kết thúc giải World Cup 2006 tại Berlin, Domingo rơm rớm nước mắt nhớ tới hai bạn từ 16 năm qua đã cùng hát trong mùa World Cup, năm nay đã không thể tham dự.

Bản thân ông, Domingo đã phải hát vai Zurga với giọng baritone thay vì vai Nadir như mọi khi với giọng tenor trong vở “Les Pêcheurs de Perles” của Bizet.

Những người được nghe tại chỗ đều cho rằng đấy là một buổi hòa nhạc buồn. Nhưng khi đèn đã tắt, tiếng vỗ tay đã lặng và mọi người ra về chuẩn bị cho World Cup 2010, chúng ta vẫn còn những kỷ niệm đẹp của The Three Tenors, để lại trong đĩa.

Cũng đủ vui rồi.

Ngày nay, muốn nghe lại tiếng hát Mộc Lan hay Châu Hà, liệu mấy ai trong chúng ta còn giữ được?…

*Hình trên: Ngày xưa có còn đó? Trong bức hình chụp ngày 7 Tháng Bảy, 1998, ba giọng ca vàng Three Tenors gồm Luciano Pavarotti (phải), Placido Domingo (trái) và Jose Carreras (giữa) cười đùa với nhau trong buổi tổng dợt trước ngày bế mạc World Cup 1998. Sau hơn 16 năm, bốn lần cùng hát chung trước trận vô địch World Cup, nay chỉ còn Placido Domingo và ông đã hát với nam ca sĩ tenor Rolando Villazon và nữ ca sĩ soprano Anna Netrebko hôm Thứ Sáu 7 Tháng Bảy, 2006, trước ngày đá trận vô địch World Cup Germany. (Hình: AP Photo/Ric-hard Haughton)

Tuesday, July 11, 2006


Thảo luận cho bài: "Ba Chàng Ngự Lâm – Nay Thiếu Hai"