Bãi đá cổ Sa Pa

Tác giả:

Sa Pa thuộc tỉnh Lào Cai, nằm chen giữa những dãy núi cao nhất của dãy Hoàng Liên Sơn hùng vĩ, nơi sinh sống của cộng đồng các dân tộc HMông, Dao, Giáy, Hoa và Kinh. Sa Pa là nơi du lịch kỳ thú của khách thập phương.

Một ngày, Sa Pa có tính đặc trưng của thời tiết bốn mùa. Đẹp nhất là nắng, nắng vàng như mật tưới dài bên sườn núi. Thích nhất là mây, mây như tấm khăn voan trắng, thoắt che kín cảnh vật rồi lại thoắt vén hiện lên núi non kỳ vĩ và những gương mặt long lanh miền sơn cước.

bãi đá cổ sapa

Bãi đá cổ SaPa – Ảnh Sưu tầm

Bãi đá cổ nằm trải dài theo thung lũng Mường Hoa, cách thị trấn Sa Pa 5-8km về phía Đông Nam, nằm rải rác hai bên bờ suối Hoa từ xã Lao Chải, qua Hầu Thào, Tả Van và kết thúc ở Sử Páùn. Số lượng đá có hình khắc là hơn 200 khối, kích thước không đều nhau. Có khối đá cao 4m, dài 15m, có khối chỉ nhỏ độ nửa mét, có khối đá hình chạm lan tỏa trên bề mặt rộng tới 50m².
bãi đá cổ sapa
Bãi đá cổ nằm trải dài theo thung lũng Mường Hoa – Ảnh: Sưu tầm

Chủ nhân xưa ngẫu hứng chạm lên mặt phiến đá bất kỳ nào, không cần phải gần lối đi mà chạm ở ven suối hoặc trên độ cao hơn 200m. Có chỗ, đá nằm xen kẽ với khu dân cư. Trên những khối đá này các hình họa tiết thiên về những cảnh vật gần gũi với con người và diễn tả sinh hoạt như nam nữ giao phối, những bản làng có ruộng bao quanh, có nhà, có động vật, có cả vật dụng như cối xay ngô, cày bừa. Có phiến đá chạm khắc những bức tranh toàn cảnh, con đường, bờ suối, mặt trời và con người. Có bản chạm khắc như là văn tự, ký tự như là chữ Hán cổ, chữ người Dao và như là chữ La tinh nữa… Đặc biệt những nét đục chạm sắc nét, rõ ràng và có chủ đích.

bãi đá cổ sapa
Bãi đá được khắc những họa tiết về thiên nhiên – Ảnh: Sưu tầm

Các bãi đá cổ ở trên cao có đến 95% các họa tiết hình học: Hình tròn như mặt trời, bánh xe, cối xay, hình vuông, hình chữ nhật. Các vạch song song uốn lượn theo sườn núi như ruộng bậc thang.

bãi đá cổ sapa

Những họa tiết được khắc lên bãi đá cổ – Ảnh: Sưu tầm

Những họa tiết này như là bản đồ chia lãnh địa, đất đai, lễ nghi cúng tế trời đất, ma quỷ, những tín ngưỡng và tả cảnh đẹp quê hương ruộng bậc thang, làng bản quần cư… Hơn 100 năm nay, từ ngày người Pháp tìm ra Sa Pa và đã có rất nhiều học giả, nhà nghiên cứu và thầy trò Trường đại học Mỹ thuật đã dày công nghiên cứu tìm tòi để mong muốn hiểu được những thông điệp trên đá mà người xưa gửi lại. Nhưng dường như “tấm khăn voan” vẫn mới chỉ đang he hé mở.

Thảo luận cho bài: "Bãi đá cổ Sa Pa"