Billy Wilder

Tác giả:

Trong một ngày mà Điển Ảnh Hoa Kỳ mất đi ba nghệ sĩ tài ba. Hai người kia được quần chúng biết nhiều, tài tử phim cười, Dudley Moore, (thực ra ông là một nhạc sĩ dương cầm lã lướt, trước khi thành tài tử), ông hề nổi tiếng, được dân chúng Mỹ âu yếm gọi là Uncle Milton Berle. Người thứ ba, ít biết tiếng trong quần chúng, nhưng ông là một đạo diễn tài ba, được giới nghệ thuật thứ bảy tại Hoa Kỳ và thế giới ngưỡng mộ, đó là đạo diễn, kiêm “viết kịch bản cho phim” (screenwriter), Billy Wilder.

Billy Wilder (1906-2002). Là đạo diễn phim, cũng như người viết kịch bản cho nhiều phim nổi tiếng như Double Indemnity (Bồi Thường Xấp Đôi), The Lost Weekend, A Foreign Affair, Sunset Blvd., Stalag 17, Sabrina, Witness for the Prosecution, Some Like It Hot ,The Apartment v.v… Ông được đề cử 21 giải Oscars tất cả, và thắng 7 giải. Được công nhận là một trong những đạo diễn có tài nhất từ trước tới nay, sự nghiệp dài, thành công, ít đạo diễn nào sánh kịp. Một vài phim của Billy Wilder:

Double Idemnity (Bồi Thường xấp đôi)(1944) – Là một loại “film noir” – Noir là màu đen – có nghĩa là phim có tính cách kỳ lạ, khác thường, các nhân vật hành xử lạ lùng, đặc biệt. Chuyện về một cặp tình nhân tính giết chồng của nàng để lấy tiền bảo hiểm nhân thọ. Khán giả xem phim có thể đồng hoá mình với các tên sát nhân này.

Sunset Boulevard Được các phê bình gia đồng ý là phim hay nhất, trung thực nhất về mặt trái của Hollywood. Chuyện phim là cô tài tử phim câm, là một tài tử rất được ưa chuộng lúc phim chưa có âm thanh, đến khi Điện ảnh tiến trượng, có âm thanh thì tất nhiên cô bị đào thải, nhưng cô mang hy vọng rằng tương lai cô sẽ có ngày nổi tiếng trở lại. Chuyện phim được viết với nhiều mẫu đối thoại thấm thiết, mang tâm trạng những người bị thất vọng trên đường sự nghiệp.

Phim Hài “Some Like it hot” Là một phim cười, tiên phong cho những phim hài về sau, với vai chính nam bận y phục phụ nữ, và thế hệ sau vẫn còn thọc lét được khán giả với các vaii nam giả gái. Tương tợ như các phim kinh dị Của Hitchcock, nhiều phim ngày nay còn dựa theo phương cách “cổ điển” làm khán giả giựt mình, lo sợ! Đó là những tài tình của các nhà làm phim tiên phong mà thế hệ sau vẫn dùng đến, bởi cảm xúc con người không mấy thay đổi!

The Apartment là một thành công của Wilder, cho tới ngày nay vẫn thường thấy trình chiếu trên màn ảnh nhỏ truyền hình. Riêng đạo diễn Wilder đã lãnh tới ba giải Oscars nhờ “Căn Hộ”: Sản Xuất phim, đạo diễn, và Viết Kịch Bản (viết chung với I.ẠL. Diamond). Cho đến ngày nay chưa ai lãnh được ba giải Oscars cho cùng một phim cả. Phim hài nhưng thâm thuý, sâu sắc. Không là điều ngạc nhiên khi phim cũng lãnh giải Phim Xuất Sắc nhất năm 1960.

Các phim khác của ông là Irma La Douce (một anh chàng yêu cô gái làng chơi, người Pháp), Fortune Cookie, Avanti! Buddy, Buddy, Sabrina (Aubrey Hepburn đóng, sau này có làm lại), chuyện phim rất là dễ thương.

Billy Wilder sinh tại Vienna, Đức Quốc. Trước tiên ông vào đại học với ngành Luật, nhưng sau đó chuyển qua học Báo Chí. Ông bước chân vào phim trường Đức với nhiệm vụ là viết kịch bản cho phim. Năm 1933, khi Hitler lên cầm quyền, ông trốn qua Pháp, xong chạy được qua Mỹ. Cả gia đình ông đều chết trong tại cải tạo của Đức Quốc Xã.

Vì nói tiếng Mỹ không rành, ông bắt đầu nghề nghiệp tại Hoa Kỳ bằng cách hợp tác với một người bạn Mỹ, ông C-harles Brackett. Hai người hợp tác viết nhiều chuyện phim rất thành công cho đến năm 1950. Phim do hai người này viết được công nhận có giá trị lâu dài, còn được gọi là cổ điển (classics) như các phim Midnight, Ninotchka, và Ball of Fire. Hai ông đã lãnh giải Oscar với giải “chuyện phim xuất sắc” và “Đạo diễn xuất sắc” cho phim “The Last Weekend”, và “chuyện film suất sắc” với phim “Sunset Boulevard”.

Phê bình gia khi nói về Billy Wilder: “Nếu nước Đức không có Đức Quốc Xã thì ngành điện Ảnh Hoa kỳ đã đổi khác, đã không thừa nhận một đạo diễn và người viết chuyện phim có tài như Billy Wilder. ”

Điểm đặc biệt cúa Billy Wilder: Vì là người ngoại quốc, nên ông luôn có người viết chung chuyện phim với ông. Ông không bao giờ viết kịch bản một mình. “Tiếng Anh không phải là tiếng mẹ đẻ của tôi, tôi nói tiếng Anh không đúng giọng, không hề gì. Tôi chỉ cần mọi người hiểu tôi muốn nói gì qua các phim của tôi mà thôi. ”

Năm 1996, Giải thưởng AFI (American Film Institute) đã trao cho ông giải “Sự Nghiệp Danh Dự Điển Ảnh .”

Minh-Thanh

Thảo luận cho bài: "Billy Wilder"