Bùi Giáng, Một Kỷ Niệm

Tác giả:

Tui kêu ông Bùi Giáng bằng anh và ông ấy kêu tui bằng em, đó là khi ông ấy tỉnh. Khi ông ấy không … tỉnh mấy, thì ông ấy có thể kêu tui bằng đủ thứ chữ ông ấy có được trong đầu, nhưng thường thì các chữ ni hổng tìm thấy trong … tự điển !

Ông Bùi Giáng là một nhà thơ lớn. Ai cũng nói vậy và tui yên trí phải là vậy. Thơ văn thì tui hổng rành lắm. Tui nói thế hổng phải vì khiêm tốn đâu, đức tính ni tui vẫn bị chê là thiếu hụt trầm trọng. Đọc thơ ông tui thấy nó … vầy vậy. À, cái chuyện vầy vậy thì cũng có ngay trong cả Kiều, mà Kiều thì đã được xưng tụng là thiên tuyệt cổ lưu truyền. Hồi còn đi học, tui được nghe hỏi rằng : Trong mấy ngàn câu Kiều đó, có được bao nhiều câu hay ? Tui ấm ớ và bí lù. Rồi cái người hỏi mới dạy tui rằng : Những câu hay đó đã được trích dẫn cho hậu thế học hỏi và nghiền ngẫm liên tu bất tận thế nên người ta tạm quên đi những câu dở , cũng có đấy và còn rất nhiều nữa là khác. Má ơi, tui chỉ lập lại thôi nghe, cái người dạy tui ấm ớ đã cỡi hạc về trời mất rồi, nếu hàng phố có thắc mắc thì ngó bộ sẽ là chuyện … huề vốn đó !

Xin trở lại với thơ văn ông Bùi. Tui được ông dúi cho rất nhiều thơ và sách. Xui xẻo cái là lúc đó tui trẻ người non dại, đọc mà thường hổng hiểu gì ! Ba mươi năm sau đọc câu Đếm là diệu tưởng đo là nghi tâm trong chữ ký của cô 123 thì thú thật tui cũng vẫn chưa hiểu mấy nên cũng hổng rõ nó có giá trị văn chương không ngoài cái giá trị triết học – Cô 123, xin cô tha lỗi, nếu được thì cô giảng cho tui hiểu với ha cô, xin cám ơn cô – Thế nhưng đọc câu Lá rơi có dội ở trong sương mù hay đọc Biển dâu sực tỉnh giang hà, còn sơ nguyên mộng sau tà áo xanh trong chữ ký của Tà Áo Xanh thì thiệt tim tui nó đập hụt ba bốn nhịp lận ! Tui biết còn nhiều người khác cũng ký tên bằng thơ BG hay lắm, nhưng thiệt là lúc này nhớ chưa ra !

Ông Bùi nhỏ con và gầy guộc. Ông cao cỡ 5 feet là cùng. Tui nói thế vì tui đứng ngang tầm với ông, thế nhưng leo lên bàn cân thì tui hơn ông tới cả chục pounds lận. Bao nhiêu răng cỏ của ông nó rủ nhau đi nghỉ hè dài hạn hết cả rồi, dòm ông trệu trạo ăn uống thiệt thương hết sức. Mà ông ăn thì hổng nhiều, ông đi nhiều hơn, thế nên người ông lúc nào cũng thanh cảnh là vậy. Có lần tui dỡn với ông, hẹn sẽ bầu rượu nắm nem theo ông cho có bạn, và ông tưởng thiệt đã đứng chờ tui trước cửa suốt … 48 tiếng liền. Chừng hay ra tui biết là mình đã … quá trớn ! Chuyện tui quá trớn là chuyện dài nhân dân tự vận, xin hàng phố nhớ cho như thế mà châm chước dùm !

Ông Bùi lăng xăng, nhưng lăng xăng theo kiểu hiền lành. Vụ giỏi giang uyên bác của ông thì có thiệt đó. Ông tự học tiếng Đức để đọc sách triết học rồi bình giảng ngon lành – triết thì tui hổng rành thế nên hổng nhớ là ai – ông còn cặm cụi định làm quyển tự điển Đức-Việt nữa, nhưng sự việc hổng thành vì thiếu tài trợ của Viện văn hóa Goethe, lý do hổng rõ ! Ông goá vợ sớm và rồi cũng chẳng tục huyền – người dưng khác họ của tui nói : Đừng tục huyền, ngu chi mà tục huyền ha anh ! – Đường sự nghiệp công danh của ông thì thiệt tui cũng hổng rành lắm. Tui hứa với cô 123 sẽ lục và mang thơ của ông vào Phố, nhưng … ngó bộ không xong. Phần lớn những tài liệu tui có đã được ông Người-dưng chuyển về cho gia đình ông Bùi mới gần đây lúc họ định gom lại tất cả các trước tác của ông để làm sách. Còn lại một vài bài thơ thì sau khi đọc tui thấy không nên mang nó lên đây vì vài lý do riêng.

Có một dạo tui gặp ông Bùi rất thường, do lương tâm bổn phận vậy mà. Chuyện chi ông kể tui cũng ậm ừ cho qua vì nó thiếu đầu thiếu đuôi không rành rẽ. Riêng có chuyện ni thì tui hiểu nên rồi cứ nhớ mãi . Xin kể lại cùng hàng phố như một kỷ niệm với thi nhân :
Một sáng ông Bùi thinh không biểu tui cởi giày cởi dép ra cho ông … dòm cẳng. Thì có sao. Xong rồi ông biểu tui kéo ống quần cho ông dòm …bắp vế. Thì cũng có sao. Ông chê tui chân chi mà nhỏ xíu như đàn bà tàu (!) ông hỏi : Bộ nị có máu ba tàu trong người ha ? Rồi ông biểu tui kéo quần cao lên nữa để ông dòm … bắp đùi. Tui hỏi dòm làm chi, ông nói xem tướng chân thì phải xem cho đủ (!) À ông Bùi đang xem tướng. Thì cũng vẫn chưa sao. Xui cái là hồi đó còn đang mode bận quần ống chật, mà cái bắp vế tui nó lại thuộc hạng người cày có ruộng thế nên cố gắng cách mấy quần kéo cũng hổng lên. Ông Bùi nói : vậy thôi cởi quần ra đi, em có bận xì líp mà ha ? Tới đây thì tui thấy có sao nên không dám, tui hẹn ông bữa khác mặc mini-jupe cho ông tha hồ coi đùi. Rồi ông lại lan man chuyện nọ xọ chuyện kia không ngớt, rồi cách chi đó hổng rõ ông nhảy sang bàn đề về lời nói. Ông nói thế này : Lòng người như đại dương, sâu thì thăm thẳm mà rộng thì mênh mông. Nói lời đau lòng như ném chiếc kim vào chốn không cùng ấy, có muốn lấy lại thì cũng chả biết đâu mà tìm ! Tui nghe mà lặng người. Nói nào ngay kể từ lúc biết ông, tui chưa bao giờ thấy ông nói câu chi nghe cho … được. Thế nên bụng cũng có ý … coi thường. Bấy giờ mới hay đằng sau những cơn địa chấn là cả một khu vườn tư tưởng mênh mông huyền hoặc. Tiếc rằng giao tình giữa tui và ông có ngắn ngủi, tui ra ngoại quốc lúc ông trở bệnh nặng, từ biệt nhau mà ngó bộ ông chẳng hiểu tui nói gì !

Mới gần đây lúc nghe người nhà báo tin ông qua đời tui buồn vui lẫn lộn. Vui vì ông đã ‘trở về’, buồn vì ông không còn nữa. Tài hoa thường mệnh bạc, nhưng xài câu này cho ông ngó bộ trật lất. Tài hoa thì có đấy, nhưng mệnh bạc thì không. Ông sống tới trên 70. Thất thập cổ lai hy, còn muốn chi nữa. Mà hơn nửa phần đời sau ông … thây kệ mẹ đời, ông vui như tết. Thoạt đầu tui thấy điều đáng phàn nàn duy nhất là ông chết có một mình, sau ngẫm nghĩ lại thấy không phải thế. Biết đâu khi ấy dám ông có nàng thơ bên cạnh vuốt mắt và nhỏ lệ ân tình. À, cái tình của ông với nàng thơ nó là mối tình đầu và nó lớn lắm lận, thế nên chắc chắn nàng đã ở bên ông. Dù sao nghĩa tử cũng là nghĩa tận !

Thảo luận cho bài: "Bùi Giáng, Một Kỷ Niệm"