Sử Việt

Trần Thái Tông

Trần Thái Tông

(1225 – 1258) Nhờ Trần Thủ Độ thu xếp, Lý Chiêu Hoàng đã nhường ngôi cho Trần Cảnh tức là vua Trần Thái Tông. Chiêu Thánh Hoàng hậu lấy Trần Thái Tông được 12 năm, tức là 19 tuổi mà chưa có con, trong khi triều Trần cần kíp phải có hoàng tử. Bởi vậy, […]

Trần Thái Tông mở nghiệp nhà Trần

Trần Thái Tông mở nghiệp nhà Trần

Hà ân – Trần Quốc Vượng Trần Thái Tông tức Trần Cảnh, vua thứ nhất của nhà Trần, sinh ngày 17-7-1218, mất ngày 4-5-1277, làm vua 33 năm, nhường ngôi 19 năm, thọ 59 tuổi. Trần Cảnh là con thứ Trần Thừa, một người nhiều mưu lược, dưới triều Lý từng giữ chức Nội thị […]

Trần Nhân Tông

Trần Nhân Tông

(1279 – 1293) Vua Thánh Tông có 3 người con: Thiên Thụy công chúa, Thái tử Khâm và Tả Thiên vương Đức Việp. Năm Kỷ Mão (1279), Thái tử Khâm kế vị ngôi vua, hiệu là Nhân Tông. Trần Nhân Tông là vị vua anh minh, quyết đoán, được sử sách ngợi ca là vị […]

Tống Duy Tân (?-1892)

Tống Duy Tân (?-1892)

Vốn là lãnh tụ phong trào Cần Vương kháng Pháp ở Thanh Hóa, quê làng Bồng Trung, phủ Quảng Hóa, tỉnh Thanh Hóa (Trung Phần). Ông cùng với Đinh Công Tráng thành lập chiến khu Ba Đình làm căn cứ. Sau khi thành Ba Đình bị hạ vào nằm 1887, ông chạy ra Bắc. Đến […]

Phùng Hưng ( Bố Cái Đại Vương )

Phùng Hưng ( Bố Cái Đại Vương )

(761-802) Năm Đinh Mùi (767) quyền thống trị của nhà Đường trên đất Việt bắt đầu suy yếu. Năm Đại lịch thứ hai đời Đường Đại Tông có giặc Côn Lôn và Chà Và vào quấy nhiễu. Quan Kinh lược sứ nhà Đường là Trương Bá Nghi chỉ còn biết cách đóng chặt cửa thành […]

Phạm Bành (?-1887)

Phạm Bành (?-1887)

Giúp Ðinh Công Tráng tại Ba Ðình, Thanh Hóa Một chiến sĩ ái quốc trong phong trào Cần Vương Phục Quốc năm 1885. Nhân được chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi, Ðinh Công Tráng cùng với Phạm Bành và Hoàng Bật Ðạt liền đứng ra tổ chức (nhóm này gồm có Cầm BáThước và […]

Nguyễn Trường Tộ, người đi trước thời đại

Nguyễn Trường Tộ, người đi trước thời đại

Sinh năm 1828, ở làng Bùi Chu, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An, trong một gia đình theo đạo Gia tô, nhưng Nguyễn Trường Tộ học thông tứ thư ngũ kinh của Nho giáo. Năm 27 tuổi, ông được giám mục Gauthier đưa vào chủng viện Tân ấp thuộc xứ đạo Xã Đoài để dạy chữ […]

Nguyễn Trãi

Nguyễn Trãi

+ TIỂU SỬ:  Nguyễn Trãi sinh năm 1380, hiệu là Ức Trai, quê ở Chi Ngại (Chí Linh, Hải Dương) sau dời về Nhị Khê (Thường Tín, Hà Tây). Cha là Nguyễn Phi Khanh, một học trò nghèo, học giỏi, đỗ thái học sinh (tiến sĩ). Mẹ là Trần Thị Thái, con Trần Nguyên Đán, […]

Nguyễn Gia Thiều, tác giả Cung oán ngâm khúc

Nguyễn Gia Thiều, tác giả Cung oán ngâm khúc

Giáo sư văn học Vũ Ngọc Khánh  Văn học Việt Nam thế kỷ 18 đạt những thành tựu rực rỡ vì đã chứng kiến sự ra đời nhiều tác phẩm Nôm xuất sắc ở cả hai mặt: nội dung phản ánh thời đại sâu sắc và trình độ nghệ thuật điêu luyện. Một trong những […]

Người anh hùng – thi nhân trong thơ Trần Quang Khải

Người anh hùng – thi nhân trong thơ Trần Quang Khải

Nguyễn Huệ Chi Trần Quang Khải, tự Chiêu Minh, sinh vào mùa đông năm Tân Sửu (1241), là con trai thứ ba Trần Cảnh (Trần Thái Tông). Dưới triều Trần Thánh Tông, ông giữ chức Tướng quốc thái úy, tước Đại vương; được thăng chức Thượng tướng Thái sư dưới triều vua Nhân Tông. Cùng […]

Ngô Thì Sĩ – một tài năng và nhân cách cao đẹp

Ngô Thì Sĩ – một tài năng và nhân cách cao đẹp

Trần Thị Băng Thanh  Trên vách đá động Nhị Thanh tại làng Vĩnh Trại, huyện Thoát Lãng thuộc tỉnh lỵ Lạng Sơn (cũ), hiện còn bức phù điêu khắc đá, tạc hình một ông già ngôi, bên dưới khắc bài văn “tự tán”: “Người là ai? khăn áo đạo sĩ, nét mặt nhà nho, Thân […]

Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng lịch sử

Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng lịch sử

Ngô Quyền, người làng Đường Lâm (nay là xã Đường Lâm, huyện Ba Vì, Hà Tây) cùng quê với Phùng Hưng. Ông sinh năm 897, con trai thứ sử Ngô Mân, một hào trưởng địa phương. Được truyền thống địa phương hun đúc, được cha dạy bảo, từ tấm bé Ngô Quyền đã tỏ ra […]

Ngô Quyền (939 – 944)

Ngô Quyền (939 – 944)

Ngô Quyền sinh ngày 12 tháng 3 năm Ðinh Tỵ (897) ở Ðường Lâm (Ba Vì, Hà Tây) cha là Ngô Mân, một hào trưởng có tài đức.Ngô Quyền thông minh, khôi ngô , mắt sáng như chớp, văn võ toàn tài, được Dương Ðình Nghệ tin yêu, gả con gái là Dương thị Ngọc […]

Ngô Quyền – Dương Tam Kha

Ngô Quyền – Dương Tam Kha

(897-944) Ngô Quyền là bộ tướng của Dương Đình Nghệ sinh ngày 12 tháng 3 năm Đinh Tỵ (897) ở Đường Lâm (Ba Vì, Hà Nội). Cha Ngô Quyền là Ngô Mân, một hào trưởng có tài. Lớn lên trên quê hương có truyền thống bất khuất, nơi sản sinh và nuôi dưỡng người anh […]

Mai Hắc Đế – Mai Thúc Loan

Mai Hắc Đế – Mai Thúc Loan

Năm Nhâm Tuất (722) đời vua Huyền Tông nhà Đường, ở Hoan Châu nổ ra cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan. Mai Thúc Loan quê ở Mai Phụ, Thạch Hà, Hà Tĩnh). Không ai còn nhớ năm sinh ngày mất của ông. Chỉ biết rằng, thuở nhỏ nhà Mai Thúc Loan nghèo lắm, mẹ […]

Mai Hắc Đế

Mai Hắc Đế

Giáo sư Trần Quốc Vượng  Mai Thúc Loan – sử nhà Đường còn gọi là Mai Huyền Thành – quê ở Mai Phụ (“gò họ Mai”, tên nôm là Kẻ Mỏm), một làng chuyên làm muối ở miền ven biển Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh ngày nay, lúc bấy giờ giáp giới với đất Chăm […]