Dân tộc Bana

Tác giả:

DÂN TỘC BA NA

Tên tự gọi: Ba Na

Tên gọi khác: Bơ Nâm, Roh, Khon Kđe, Ala Koong, Kpang Kông  Ba Na Dưới Núi, Ba Na Đông, Ba Na Tây, Ba Na Trên Núi, Tơ Lộ, Krem, Roh, Krăng, Bơ Môn, Y Lăng… (1)

Dân số: Người Ba Na ở Việt Nam có dân số 227.716 người. (2)Nhóm địa phương: Nhóm Rơ Ngao và nhóm Giơ Lơng (hay Y Lăng) ở Gia Lai, nhóm Krem ở Phú Khánh, Nghĩa Bình.

Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Môn – Khơ Me (ngữ hệ Nam Á).

Địa bàn cư trú: Người Ba Na ở Việt Nam cư trú tại 51 trên tổng số 63 tỉnh, TP. Người Ba Na cư trú tập trung tại các tỉnh: Gia Lai, Kon Tum, Phú Yên, Bình Định, Đắk Lắk, Bình Thuận, người Ba Na có nhiều tên gọi khác nhau theo nơi cư trú hay phong tục tập quán mỗi vùng.

Tết: Tết Chơ Ruh Kơr của người Ba Na vào dịp Tết Nguyên đán của người Kinh

Lịch sử: Dân tộc Ba Na là một trong những cư dân sinh sống lâu đời ở Trường Sơn – Tây Nguyên. Họ là tộc người có dân số đông nhất, chiếm vị trí rất quan trọng trong các lĩnh vực văn hóa, xã hội ở các cao nguyên miền Trung nước ta.

ongchien

Văn hóa: Sinh sống giữa cảnh thiên nhiên hùng vĩ trên cao nguyên đất đỏ, giàu có và phì nhiêu, người Ba Na đã tích lũy cho mình một vốn văn hóa dân gian phong phú. Bên cạnh các truyền thuyết liên quan đến thần linh, các vị anh hùng lịch sử, người Ba Na còn có nhiều làn điệu Dân ca độc đáo như hát nam, nữ hoặc chỉ nam hát nữ nghe (an hông) nhằm bày tỏ tình yêu, ca ngợi tính cộng đồng hoặc nói lên sự căm ghét những người phản bội dân làng, phản bội dân tộc, hay lối hát (hmoi) ai oán của những phụ nữ than khóc trong những gày chịu tang hay lúc viếng mồ…

Hoạt động sản xuất: Do sinh sống ở các địa hình khác nhau, người Ba Na có nhiều loại hình trồng trọt, phổ biến là rẫy (mir) và ruộng (ổ). Công cụ sản xuất của học không có gì đặc biệt so với cư dân khác ở Bắc Tây Nguyên. Những nơi làm ruộng nước, đồng bào dùng loại cày, bừa với hai bò kéo.

Nếu hái lượm, trồng trọt là công việc của phụ nữ và trẻ em thì săn bắn là trách nhiệm của đàn ông. Săn bắn không chỉ nhằm phục vụ cho việc bảo vệ mùa màng, mà còn nhằm kiếm thức ăn. Gia súc tuy nhiều nhưng chủ yếu chỉ dùng trong những dịp cúng quải, hội hè, cưới xin, ma chay… Săn bắn còn là dịp để trai tráng rèn luyện tài năng và lòng dũng cảm.

Thảo luận cho bài: "Dân tộc Bana"