Dân tộc Hrê

Tác giả:

(Cinet-DTV)-Người Hrê cư trú tập trung chủ yếu tại các tỉnh: Quảng Ngãi, Bình Định, Kon Tum, Đắk Lắk, Gia Lai… Các nhóm địa phương dân tộc HRÊ gắn với tên sông nước trong vùng như: người nước

hre2

Đinh (sống cạnh sống Đinh), người Rvá, người Krế.

Tên tự gọi: Hrê

Tên gọi khác: Mọi Đá Vách, Man Thạch Bích, Mọi Sơn Phòng, Tà Ma, Thượng Ba Tơ, Mọi Lũy, Chom, Chăm rê, Chăm Quảng Ngãi, Mọi Chòm…

Nhóm địa phương: Gắn với tên sông nước trong vùng như: người nước Đinh (sống cạnh sống Đinh), người Rvá, người Krế.

Dân số: Người Cơ Ho ở Việt Nam có dân số 127.420 người (1)

Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Môn – Khơ Me (Ngữ hệ Nam Á)

Địa bàn cư trú: Người Hrê cư trú tập trung chủ yếu tại các tỉnh: Quảng Ngãi, Bình Định, Kon Tum, Đắk Lắk, Gia Lai…

Tết: Tết năm mới của người Hrê có tên gọi là H’tênd, thường được tổ chức vào đầu tháng 2 đến hết tháng 3 Âm lịch. Trước đây người Hrê ăn Tết cả tháng, nhưng nay cũng chỉ dừng lại trong 3 ngày, và mỗi plây tự chọn cho mình 3 ngày ăn Tết riêng, không plây nào giống plây nào, tùy thuộc vào sự lựa chọn của chủ làng (thông qua sự giao tiếp với thần linh bằng quẻ bói giò gà và lễ xin âm dương). Thời điểm ăn Tết của người Hrê cũng là thời điểm lúa đã làm cỏ xong, cây trái đâm chồi nẩy lộc, tiết trời ấm áp.

Lịch sử: Người Hrê coi miền Tây Nghia Bình là vùng đất mà tổ tiên học đã khai phá từ xa xưa, truyền thuyết về nguồn gốc gắn bó với núi Mùm, núi Rin tại địa phương, trái với phỏng đoán của H.Haguet cho rằng họ đã từ Malaixia phiêu bạt đến, vì vậy vấn đề nguồn gốc dân tộc Hrê vẫn cần được khoa học tiếp tục làm sáng tỏ.

Văn hóa: Kho tàng văn nghệ dân gian Hrê khá phong phú và có đóng góp quý báu vào nền văn hóa chung của nước ta. Đặc biệt trong kháng chiến chống Mỹ người dân Hrê đã dùng dân ca của mình để củng cố lòng tin thắng lợi, ca ngợi cách mạng, động viên khí thế đấu tranh như bài “Bóng cây K ơ nia” là một điển hình. Với vốn truyện cổ dồi dào và nhạc cụ truyền thống luy truyền qua nhiều thế hệ thể hiện tài năng sáng tạo và lòng ham mê nghệ thuật của người Hrê.

Hoạt động sản xuất: Do địa hình dân cư người Hrê sống tại thung lũng, những cánh đồng bằng phẳng hoặc những triền đất màu mỡ trải ven bờ sông, suối nên người Hrê lấy nông nghiệp làm nguồn sống chính, đặc biệt là cây lúa. Người Hrê tuốt lúa rãy bằng tay, họ đeo giở trước bụng để đựng thóc, khi đầy thì đổ vào gùi, cuối ngày làm việc mới chuyển về kho ở gần nhà. Ngoài việc canh tác, săn bắn, hái lượm, người Hrê còn phát triển các nghề thủ công như: dệt, đan lát, làm đồ gỗ… nghề dệt của người Hrê rất được ưa chuộng bởi chất liệu vải bền, các mô típ hoa văn chi tiết đẹp, tuy nhiên hiện nay đang dần bị mai một.

Thảo luận cho bài: "Dân tộc Hrê"