Dân tộc La Ha

Tác giả:

(Cinet-DTV)- Người La Ha là một trong số những tộc người có mặt sớm ở miền Tây Bắc nước ta. Hiện nay, người La Ha cư trú tại 20 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố, tuy nhiên đại đa số người La Ha cư trú tập trung tại tỉnh Sơn La và Lào Cai.

 

la ha

Tên tự gọi: La Ha, Klá, Phlạo.

Tên gọi khác: Xá Cha, Xá Bung, Xá Khao, Xá Táu Nhạ, Xá Poọng, Xá Uống, Bủ Hà, Pụa. Nhóm địa phương: La Ha cạn (Khlá Phlao), La Ha nước (La Ha củng).

Dân số: 8.177 người (Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009).

Ngôn ngữ: Tiếng La Ha thuộc nhóm ngôn ngữ Ka Ðai, (ngữ hệ Thái – Ka Ðai). Địa bàn cư trú: Người La Ha cư trú tại 20 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Tuy nhiên, tuyệt đại đa số người La Ha cư trú tập trung tại tỉnhSơn La và Lào Cai.

Tết: Tết độc lập diễn ra vào ngày 2/9 hàng năm.

Lịch sử: Người La Ha có mặt sớm ở miền Tây Bắc nước ta. Theo những tài liệu chữ Thái cổ thì vào thế kỷ XI, XII khi người Thái Ðen thiên di tới vùng đất này, họ đã gặp tổ tiên của người La Ha hiện nay. Chính vì vậy, khi làm lễ cúng Mường, người Thái vẫn còn tục đặt cỗ “trâu trắng” để tế thần ¡m Poi – một thủ lĩnh nổi tiếng của người La Ha vào đầu thế kỷ XI.

Văn hóa: Hiện bản sắc tộc người La Ha đã và đang bị mai một, bằng chứng là họ đang sử dụng ngôn ngữ của người Thái. Nét đặc trưng trong văn hóa của dân tộ La Ha còn lưu trữ lại là phép toán tử vi và hai công cụ để xem tử vi: bộ lịch sườn trâu và bói thẻ. Tuy nhiên, chỉ có số ít những lão cao niên trong bản mới biết cách tính toán dựa trên hai công cụ đại diện cho văn minh tộc người này.  Người La Ha có nhiều truyện kể dân gian về các anh hùng, họ yêu ca hát, hay làm thơ nhưng ngôn ngữ họ sử dụng chủ yếu bằng tiếng Thái. Hai điệu múa đặc trưng của người Ha La là múa dương vật (linga) và múa cung kiếm.

Hoạt động sản xuất: Người La Ha bắt đầu làm ruộng nước nhưng loại hình kinh tế chính vẫn là nương rẫy du canh du cư và săn bắt, hái lượm. Phương thức canh tác đơn giản, dùng gậy chọc lỗ và dao phát nương. Tuy nhiên, Ngày nay, nhiều bản đã làm ruộng, biết đắp bờ chống xói mòn mương, biết dùng phân bón.

Cây trồng chủ yếu là lúa nếp, ngô, đậu tương, bông. Đối với người La Ha, việc hái lượm rất quan trọng, thường xuyên hơn so với săn bắn và đánh cá. Chăn nuôi có lợn, gà, trâu, bò.

Người dân tộc thiểu số La Ha không dệt vải, họ chỉ trồng bông và đem bông trao đổi sản phẩm với người dân tộc Thái để lấy vải mặc. Do đó, trang phục của người dân tộc La Ha giống trang phục của người dân tộc Thái đen.

Thảo luận cho bài: "Dân tộc La Ha"