Dân tộc Mường

Tác giả:

(Cinet-DTV)-Người Mường là dân tộc bản địa cư trú rất lâu đời tại Hòa Bình. Dân tộc Mường sống hài hoà với thiên nhiên và bảo lưu khá toàn vẹn những nét văn hoá đặc trưng của người Mường như việc duy trì ở nhà sàn và những nét sinh hoạt văn hóa dân gian.

images0

Tên tự gọi: Mol

Tên gọi khác: Mual, Moi, Au tá, Ao tá

Nhóm địa phương: Ao Tá (âu tá), Mọi Bi

Dân số: 1.268.963 người, có mặt ở tất cả 63 tỉnh, thành phố (Tổng điều tra dân số và nhà ở 2009).

Ngôn ngữ: Tiếng Mường thuộc nhóm ngôn ngữ Việt – Mường.

Địa bàn cư trú: Người Mường sống tập trung tại tỉnh Hòa Bình (63,9%), Thanh Hóa (10%), Phú Thọ, Sơn La, Hà Nội.

Tết: Tết Độc lập 2/9, cái Tết lớn thứ hai trong năm, chỉ sau Tết Nguyên đán.

Lịch sử: Cùng nguồn gốc với người Việt, cư trú lâu đời ở miền núi và trung du, Người Mường là dân tộc bản địa cư trú rất lâu đời tại Hòa Bình.

Văn hóa: Dân tộc Mường sống hài hoà với thiên nhiên và bảo lưu khá toàn vẹn những nét văn hoá đặc trưng của người Mường như việc duy trì ở nhà sàn và những nét sinh hoạt văn hóa dân gian.  Kho tàng văn nghệ dân gian của người Mường khá phong phú, có các thể loại thơ dài, bài mo, truyện cổ, dân ca, ví đúm, tục ngữ. Người Mường còn có hát ru em, đồng dao, hát đập hoa, hát đố, hát trẻ con chơi…

Cồng là nhạc cụ đặc sắc của người Mường, ngoài ra còn nhị, sáo trống, khèn lù. Người Mường ở Vĩnh Phúc và Phú Thọ còn dùng ống nứa gõ vào những tấm gỗ trên sàn nhà, tạo thành những âm thanh để thưởng thức gọi là “đâm đuống”.

Hát Xéc bùa (có nơi gọi Xắc bùa hay Khoá rác) được nhiều người ưa thích. Thường (có nơi gọi Ràng thường hoặc Xường) là loại dân ca ca ngợi lao động, và các nét đẹp phong tục dân tộc. Bọ mẹng là hình thức hát giao du tâm sự tình yêu. Ví đúm cũng là loại dân ca phổ biến.

Bên cạnh đó, người Mường còn có các thể loại hát khác như hát ru, hát đồng dao… Ðặc biệt, ở người Mường phải kể đến lễ ca. Ðó là những áng mo, bài khấn do thầy mo đọc và hát trong đám tang.

Ngoài sáo, nhị, trống, kèn… thì cồng chiêng là nhạc cụ đặc sắc.

Hoạt động sản xuất: Người Mường sống định canh định cư ở miền núi, nơi có nhiều đất sản xuất, gần đường giao thông, thuận tiện cho việc làm ăn. Người Mường làm ruộng từ lâu đời. Lúa nước là cây lương thực chủ yếu. Trước đây, người Mường trồng lúa nếp nhiều hơn lúa tẻ và gạo nếp là lương thực ăn hàng ngày.

Nguồn kinh tế phụ đáng kể của gia đình người Mường là khai thác lâm thổ sản như nấm hương, mộc nhĩ, sa nhân, cánh kiến, quế, mật ong, gỗ, tre, nứa, mây, song…

Nghề thủ công tiêu biểu của người Mường là dệt vải, đan lát, ươm tơ. Nhiều phụ nữ Mường dệt thủ công với kỹ thuật khá tinh xảo.

 

Thảo luận cho bài: "Dân tộc Mường"