Độc đáo Hội đu xuân của người Mường, Yên Bái

Tác giả:

(Cinet – DTV) – Hội đu xuân từ lâu đã trở thành một nét đẹp trong đời sống văn hóa của người Mường, huyện Văn Chấn (Yên Bái). Đây còn là dịp để các nam thanh nữ tú qua giao duyên, đối đáp mà nên vợ nên chồng.

Hội đu xuân – một nét đẹp trong đời sống văn hóa của người Mường

hoidu-yenbai

Người Mường ở Văn Chấn vẫn giữ được nhiều tập quán truyền thống trong đó có tục chơi đu ngày xuân. Cây đu (cội đu) của người Mường chỉ được dựng vào dịp tết nguyên đán. Thời gian vui chơi hội đu thường kéo dài từ 30 tết đến rằm tháng giêng. Hoặc do có những nơi xưa kia chỉ làm một vụ nên sau tết là lúc nông nhàn họ có thể chơi đu hết tháng giêng. Nhưng nếu chơi đu cả ngày chỉ có từ 30 tết đến hết mùng 4 còn lại thường chơi vào ban đêm.

Cây đu của người Mường được dựng trước Tết Nguyên đán vài ngày. Trước khi bước vào hội đu người già có uy tín trong làng, bản sẽ tiến hành lễ cúng đu nhằm báo với tổ tiên trời đất rằng mùa xuân đã về. Già làng cũng cầu khấn các vị thần linh phù hộ cho người dân trong bản làng được mạnh khỏe, mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi.

Người Mường quy định chỉ những nam thanh nữ tú chưa có gia đình mới được tham gia vào hội đu. Bước vào hội đu, những người chơi đu cùng nhau hát một câu khai hội:

Cứ như vậy, người hò người đáp làm cho không khí của hội xuân diễn ra hết sức lãng mạn, bay bổng theo từng câu hát giao duyên của những nam thanh nữ tú. Khi đáp lại tất cả mọi người đều phải bắt đầu từ Hò gia ơi (Hò trả ơi…) đây chính là câu mời được ngân nga để mời người khác đối đáp lại. Những người có khả năng đối đáp nhanh, có gọng hò hay và nhớ được nhiều câu hò sẽ được những người tham quan cổ vũ, reo hò.

Nội dung của những câu hò, câu đối trong của những cô gái chàng trai người Mường là những câu hát giao duyên, gửi trao tình ý, tình cảm sâu sắc. Qua một vào câu hát, cô gái chàng trai nào dường như đã hiểu được tình cảm ẩn sâu trong những lời hát đó sẽ xin được dừng cuộc chơi và nhường chỗ đu đó cho những người khác. Họ chủ động hẹn hò nhau, mời nhau thăm nhà, làm quen với cả gia đình và bắt đầu cuộc hẹn hò trong mùa xuân đó.

Khi cảm thấy thực sự mến nhau họ có thể xin cho cội đu dừng lại để xuống đu, với lý do có thể họ muốn đưa cô gái ấy về nhà kẻo trời tối, trời mưa…bố mẹ cô gái sẽ lo. Đồng thời đó là sự khéo léo nhường chỗ trên đu cho người khác. Xuống khỏi đu cô gái chắc chắn sẽ còn nhiều e dè. Nhưng người con trai chủ động tiếp cận. Nếu cô gái mời về nhà thì đó là điều kiện tốt nhất để thăm nhà cô ấy, làm quen với cả ga đình và hẹn gặp nhau vào lúc nào đó trong hội đu xuân. Tất nhiên không dễ gì mà trong ngày một, ngày hai đã được các cô gái mời về nhà, vì các cô gái rất thận trọng trong việc làm quen. Hội đu xuân của người Mường là một hình thức sinh hoạt văn hóa giao duyên trong ngày xuân, nó còn là nơi giao lưu của cộng đồng gắn chặt tình đoàn kết.

Thảo luận cho bài: "Độc đáo Hội đu xuân của người Mường, Yên Bái"