Hồi 01: Vân Tiên tạ thầy xin về đi thi

Tác giả:

1. Trước đèn xem truyện Tây minh,
Gẫm cười hai chữ nhân tình éo le.
Hỡi ai lẳng lặng mà nghe,
Dữ răn việc trước, lành dè thân sau.
Trai thời trung hiếu làm đầu,
Gái thời tiết hạnh là câu trau mình.
Có người ở quận Đông Thanh,
Tu nhân tích đức, sớm sinh con hiền.
Đặt tên là Lục Vân Tiên,
Tuổi vừa hai tám, nghề chuyên học hành.

11. Theo thầy nấu sử xôi kinh,
Tháng ngày bao quản sân Trình lao đao.
Văn đà khởi phụng đằng giao
Võ thêm ba lược, sáu thao ai bì.
Xảy nghe mở hội khoa thi,
Vân Tiên vào tạ tôn sư xin về:
“Bấy lâu cửa thánh dựa kề,
“Đă tươi khí tượng lại xuê tinh thần.
“Nay đà gặp hội phong vân,
“Ai ai mà chẳng lập thân buổi này.

21. “Chí lăm bắn nhạn ven mây,
“Danh tôi đặng rạng, tiếng thầy bay xa.
“Làm trai trong cõi người ta,
“Trước lo báo bổ sau là hiển vang.”
Tôn sư bàn luận tai nàn,
Gẫm trong số hệ khoa tràng còn xa.
Mây trời chẳng dám nói ra,
Xui thầy thương tớ xót xa trong lòng.
Sau dầu tỏ nỗi đục trong,
Phải toan một phép để phňng hộ thân.

31. “Rày con xuống chốn phong trần,
“Thầy cho hai đạo phù thần đem theo.
“Chẳng may mà gặp lúc nghèo,
“Xuống sông cũng vững, lên đèo cũng an.”
Tôn sư trở lại hậu đàng,
Vân Tiên ngơ ngẩn lòng càng sanh nghi:
“Chẳng hay mình mắc việc chi,
“Tôn sư người dạy khoa kỳ còn xa?
“Hay là bối rối việc nhà?
“Hay là đức bạc hay là tài sơ?

41. “Bấy lâu lòng những ước mơ,
“Hội này chẳng gặp còn chờ hội nao?”
Nên hư chẳng biết làm sao,
Chi bằng hỏi lại lẽ nào cho minh.
Đặng cho rő nỗi sự tình,
Ngỏ sau ngàn dặm đăng trěnh mới an.
Tôn sư ngồi hãy thở than,
Ngó ra trước án thấy chàng trở vô.
Hỏi rằng: “Vạn lý trường đồ,
“Sao chưa cất gánh trở vô việc gì?

51. “Hay là con hãy hồ nghi,
“Thầy bàn một việc khoa kỳ ban trưa?”
Vân Tiên nghe nói liền thưa:
“Tiểu sinh chưa biết nắng mưa buổi nào?
“Song đường tuổi hạc đă cao,
“Xin thầy nói lại âm hao con tường.”
Tôn sư nghe nói thêm thương,
Dắt tay ra chốn tiền đường xem trăng,
Nhân cơ tàng sự dặn rằng:
“Việc người chẳng khác việc trăng trên trời.

61. “Tuy là soi khắp mọi nơi,
“Khi mờ, khi tỏ, khi vơi, khi đầy.
“Sao con chẳng rõ lẽ nầy,
“Lựa là con phải hỏi thầy làm chi?
“Số con hai chữ khoa kỳ,
“Khôi tinh đă rạng, Tử vi thêm loà.
“Hiềm vì ngựa chạy đường xa,
“Thỏ vừa ló bóng, gà đà gáy tan.
“Bao giờ cho tới bắc phang,
“Gặp chuột ra đồng, con mới nên danh.

71. “Sau dầu Đặng chữ hiển vinh,
“Mấy lời thầy nói tiền trình chẳng sai.
“Trong cơn bỉ cực thái lai,
“Giữ gìn cho vẹn việc ai chớ sờn.”
Vân Tiên vội vã tạ ơn,
Trăm năm dốc giữ keo sơn một lời.

Thảo luận cho bài: "Hồi 01: Vân Tiên tạ thầy xin về đi thi"