Lễ hội đầu pháo xứ Lạng

Tác giả:

Đến với xứ Lạng vào dịp đầu xuân, du khách sẽ được chứng kiến một lễ hội mang đậm nét văn hoá đặc sắc của Thành phố Lạng Sơn – Lễ hội Đền Tả Phủ – Kỳ Cùng.

Lễ hội được diễn ra từ ngày 22 đến ngày 27 tháng giêng hàng năm với nhiều nội dung phong phú, trong đó ngày 27 là ngày tổ chức Hội đầu pháo, là điểm nhấn của các lễ hội trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn.

Khai mạc Lễ hội Đền Tả Phủ - Kỳ Lừa
Khai mạc Lễ hội Đền Tả Phủ – Kỳ Lừa.

Hội đầu pháo diễn ra tại Đền Tả Phủ phường Hoàng Văn Thụ, Tp. Lạng Sơn, là nơi ghi nhớ công lao to lớn của Đô đốc Hán quận công Thân Công Tài, người đã có công khai lập ra phố chợ Kỳ Lừa, trở thành một nơi giao thương, buôn bán sầm uất của thương khách gần xa xưa kia và ngày nay.

Ngày hội đầu pháo, nhân dân các dân tộc Lạng Sơn cũng như du khách đến dự lễ hội đều mong muốn tận mắt được nhìn thấy đầu pháo, tranh cướp đầu pháo và rước kiệu tiễn đưa Thành Hoàng Tuần Tranh trở về Đền Kỳ Cùng … Các công việc đã được chuẩn bị chu đáo từ nhiều ngày trước. Đầu pháo được treo trên ngọn cây tre cao chừng 15m, nối liền với hai dây pháo cháy chậm buông xuống sát mặt đất, cách 20m với bát hương Long Đình – nơi nhận và công bố người đã cướp được đầu pháo.

Trước khi bắn đầu pháo, Ban tổ chức phổ biến quy chế trong quá trình tranh cướp đầu pháo để đảm bảo an toàn cho nhân dân và du khách. Sau ba hồi trống, dây pháo được châm lửa và bắt đầu cháy, toả mùi thuốc pháo, khói mù mịt như màn sương bao phủ khu vực trước sân Đền. Ánh sáng từ dây pháo lấp lánh cùng với khói pháo tạo cho du khách sự hồi hộp theo dõi.

1798715_771384022874907_609842525_n_WRSH.jpg

Nhiều thanh niên trai tráng chuẩn bị sẵn sàng tư thế cho cuộc “tranh cướp đầu pháo”. Khi dây pháo cháy hết, một tiếng nổ lớn vang lên, đầu pháo được bắn lên không trung, cũng là lúc nhân dân và du khách cùng vui xướng hò reo thưởng thức màn pháo hoa đẹp mắt và mọi người cùng xông vào tranh cướp đầu pháo. Ai tranh được thì đem đến trình với thần đền và Ban tổ chức lễ hội để lấy phần thưởng.

Cùng với phần thưởng được trao, những người thắng cuộc sẽ mang đầu pháo về nhà thờ cúng để cầu may. Tương truyền những người thờ đầu pháo sẽ được phúc đức, an lành suốt cả năm, nhưng mỗi đầu pháo chỉ được thờ một năm, đến mùa hội sau gia chủ phải mang đầu pháo ra đền làm lễ tạ rồi trao trả lại cho đền để chuẩn bị cho Hội Đầu pháo mới.

Rước kiệu Thành Hoàng về Đền Kỳ Cùng
Rước kiệu Thành Hoàng về Đền Kỳ Cùng.

Đúng giờ Ngọ (12 giờ trưa) lễ rước kiệu tiễn đưa Thành Hoàng Tuần Tranh trở lại Đền Kỳ Cùng được tổ chức với nghi thức long trọng. Đi đầu là đoàn múa sư tử, múa rồng, kế đến là cờ thần, cờ Tổ quốc, hai bên là hai hàng chấp kích, đội trống canh, dàn nhạc cung đình, rồi đến kiệu Long Đình, kiệu Bát Cống… đi đến đâu chiêng trống rợp trời, người người, nhà nhà hân hoan theo đoàn rước kiệu.

Các con đường nơi đoàn rước kiệu đi qua, nhân dân hai bên đường chuẩn bị sẵn các mâm lễ vật, đặc biệt là những con lợn quay lá mác mật – một đặc sản nổi tiếng xứ Lạng để dâng lễ. Khi đoàn rước kiệu đi qua các ngã ba, ngã tư, các ngôi đình, chùa…, các kiệu Long Đình và kiệu Bát Cống dưới sự chỉ đạo của người điều hành kiệu quay một vòng, hai vòng theo tiếng trống giục giã liên hồi rồi dừng kiệu trong giây lát cho Thành Hoàng ban tặng phúc, lộc, tài cho nhân dân dự hội.

Trong suốt chặng đường rước kiệu dài hơn 1km, phải mất hơn 3 giờ đồng hồ đoàn rước kiệu mới đến Đền Kỳ Cùng. Sau khi làm các thủ tục tại Đền Kỳ Cùng, đoàn rước kiệu hồi Đền Tả Phủ, kết thúc lịch trình rước kiệu và kết thúc lễ hội Đền Tả Phủ.

Một nét văn hoá mang đậm tính nhân văn trong dịp lễ hội đó là sự liên kết giữa các hộ gia đình trong khu dân cư mỗi độ Tết đến, xuân về, đặc biệt trong những ngày lễ hội. Tại các khu dân cư, các hội liên gia sắm sửa lễ vật, với những bộ trang phục đẹp nhất, tổ chức thành đoàn có đoàn múa sư tử dẫn đầu dâng mâm lễ đến Đền Tả Phủ. Sau khi dâng lễ, các hộ gia đình tổ chức thụ lộc tại khu phố nhằm góp phần tăng thêm tình đoàn kết gắn bó giữa các hộ tại khu dân cư, trở thành nét văn hoá đặc sắc của lễ hội Đền Tả Phủ mà không lễ hội nào có được.

Lễ hội kết thúc nhưng dư âm của nó vẫn còn đọng lại trong mỗi người dân, mỗi du khách. Một mùa xuân mới lại về, sự thành công của lễ hội cũng là khởi nguồn sự thành công của một năm mới, một năm mưa thuận gió hoà, nhân dân làm ăn thuận lợi, nhà nhà hạnh phúc, an khang.

 

Thảo luận cho bài: "Lễ hội đầu pháo xứ Lạng"