Lịch Sử Rock Và Jazz

Tác giả:

Chương 3 – Blues


Chương 3: Và Blues Xuất Hiện

Trước khi chúng ta đi sâu hơn về Jazz, cần phải dừng lại ở một loại nhạc. Đây có thể không chính xác được xếp là một phong cách nhạc nhưng nếu chỉ coi là những nền móng của một loại nhạc thì không thật chính xác. Những nền móng này không chỉ được bắt gặp ở trong Rock và Jazz mà còn trong rất nhiều các loại nhạc phổ thông khác, bao gồm, country, gospel, và cả một số tác phẩm cổ điển cùng thời với nó. Đó chính là Blues.
Khởi nguồn của Blues không đơn giản một cách chắc chắn như là đã được khắc lên đá. Trong một vài năm, đã có rất nhiều chuẩn mực về giai điệu, cách hoà âm được thiết lập, và những chuẩn mực này đã và vẫn đang được biểu diễn rộng rãi. Blues có thể rất buồn, hạnh phúc, chậm, nhanh, không lời, ca khúc… và thậm chí là bất cứ nét nhạc nào do các nghệ sỹ viết ra.

Một trong những chuẩn mực được phổ biến rộng rãi về blues được gọi là “gam blues” (blues scale – bắt đầu từ C : C,Eb,F,Gb,G,Bb) được xuất phát có lẽ là từ gam ngũ âm của người châu Phi (African Pentatonic scale- C,D,E,F#,G#,A#) và kết hợp với các gam âm nguyên của phương Tây (C,D,E,F,G,A,B) và dần dần kết hợp để tạo nên gam blues như hiện nay. Như đã nói ở trước, các nốt méo được sử dụng ngay từ những ngày đầu tiên phát triển nên Jazz, theo cách đó hiệu ứng “pitch-bending” có thể tạo ra những nốt nhạc lỏng lẻo để tạo nên những thuật ngữ như “flat-third”,”flat-fifth”, và “flat-seventh”, của gam blues. Tính lỏng lẻo không ổn định của blues đã tạo nên một chất rất riêng của nó.

Cùng với gam chuẩn của nhạc blues, một quá trình hình thành giai điệu của nhạc blue cũng đã xảy ra. Quá trình đó bây giờ được gọi là “12 bar blues -?” (I,I,I,I,IV,IV,I,I,V,IV,I,I). Mỗi một chữ số La Mã ở đây tương ứng với một trong bốn nhịp và mẫu này được lặp lại trong suốt quá trình soạn một bản nhạc blues.

Lời cua những bản nhạc blues thông thường khá đơn giản nhưng vào thời điểm đó khá là sầu thảm. Rất nhiều lời của các bài blues được viết dưới dạng thơ ngũ âm(iambic-thơ trào phúng cổ của người Hy lạp). Khi lời của bài hát được viết dưới dạng ngũ âm, 12 hợp âm của chúng ta được chia thành 3 phần bằng nhau. Phần đầu của lời(gọi là phần A) thường được lặp lại và sau đó đến phần tiếp theo khác đi(phần B) là phần cuối cùng. Lời bài hát sẽ được lặp lại theo mẫu sau “A A B”. Đây là một ví dụ, bài “Don’t Fish in My Sea” của Ma Rainey :

My daddy come home this mornin’ drunk as he could be, (A)
My daddy come home this mornin’ drunk as he could be, (A)
I knowed by that he’s done got bad on me. (B)
He used to stay out late, now he don’t come home at all,
He used to stay out late, now he don’t come home at all,
I know there’s another mule kickin’ in my stall.
If you don’t like my ocean, don’t fish in my sea,
Don’t like my ocean, don’t fish in my sea,
Stay out of my valley, and let my mountain be.
I ain’t had no lovin’ since God knows when,
I ain’t had no lovin’ since God knows when,
That’s the reason I’m through with these no good triflin’men.
Never miss the sunshine till the rain begin to fall,
Never miss the sunshine till the rain begin to fall,
You’ll never miss you ham till another mule be in your stall.

Lịch sử của các giọng hát nhạc blues được chia thành hai nửa. Mỗi nửa thể hiện một giai đoạn khác nhau. Nửa đầu tiên vào khoảng cuối thế kỷ IXX đến những năm 1930. Nửa này ghi nhận hai phong cách hát blues riêng biệt. Phong cách thứ nhất có thể được coi là country hoặc rural-blues trong khi đó phong cách còn lại được gắn mác city hoặc urban-blues ().

Nhạc blues đồng quê được hát bởi những người đàn ông với nhạc cụ và phần nhạc đệm đơn giản. Những ca sỹ hát nhạc blues thời đó thường chỉ có cây guitar là nhạc cụ duy nhất để đệm cho mình. Ca từ cũng rất đơn giản và âm nhạc thật sự rất mộc mạc và không hề được gọt dũa. Một số ca sỹ nam nổi tiếng được ghi vào sử sách có thể kể tới là Lightnin’ Hopkins, Huddie Ledbetter, Big Bill Broonzy, và Blind Lemon Jefferson.

Nhạc blues thành phố bao gồm cả giọng ca của các ca sỹ nam và nữ. Âm nhạc ở đây tao nhã và tinh tế hơn nhạc blues đồng quê. Thay bởi phần nhạc nền đơn giản, những ca sỹ nhạc đồng quê thành phố còn có thể sử dụng một nhóm khiêu vũ nhỏ phụ hoạ. Bessie Smith, Ma Rainey, và Chippie Hill là những ca sỹ nổi tiếng nhất ở phong cách này.
Sau năm 1930, phong cách nhạc blues bắt đầu thay đổi. Đi theo sự phát triển của các giọng ca blues, sự phát triển trình độ của một số các nhạc công cũng tăng lên đáng kể. Vào lúc này, những nghệ sỹ nhạc blues lớn có thể sử dụng nhạc cụ tốt như là giọng hát của họ. Vào thời gian khởi đầu, các nhạc công thường bắt chước phong cách của các ca sỹ nhưng đến thời điểm này một số ca sỹ cũng đã phải sao chép phong cách của các nhạc công lớn. Một số các nghệ sỹ chính trong thời kỳ này có thể kể đến như Joe Turner (có ảnh hưởng lớn tới Rock ‘n’ Roll sau này) , Joe Williams, và Jimmy Rushing (Both Williams và Rushing đều hát trong ban nhạc nổi tiếng Count Basie). Các nhạc sỹ có thể vừa hát vùa đệm đàn nổi tiếng có thể kể tới Louis “Satchmo” Armstrong, B.B.King, Ray C-harles.

Như đã nói ở trên, Blues được sử dụng nhiều trong tất cả các loại nhạc phổ thông. Chúng ta có thể kể ra đây một vài ví dụ như “Rock Around the Clock” bởi Bill Haley và the Comets (l954); “409” bởi the Beachboys (l961); “Reeling and Rockin” bởi Chuck Berry (late l950s); “In the Mood” thực hiện bởi Glenn Miller (l941); “Hound Dog” bởi Elvis Presley (l957); và “Can’t Buy Me Love” bởi the Beatles (l965).
(còn tiếp….)

**********************************************

BẤM VÀO TÊN CA SĨ ĐỂ NGHE MỘT SỐ TÁC PHẨM TIÊU BIỂU VỀ JAZZ & BLUES:

B. B. KING 01

B. B. KING 02

JOE COKER

KING CURTIS

LOUIS AMSTRONG 01

LOUIS AMSTRONG 02

MUDDY WAL-TERS

OTIS SPANN 

 

Thảo luận cho bài: "Lịch Sử Rock Và Jazz"