Mâm cỗ cưới của người Nùng, Cao Bằng

Tác giả:

(Cinet – DTV) – Thưởng thức mâm cỗ cưới của người Nùng ở Cao Bằng, mới thấy hết được tài nghệ ẩm thực khéo léo của bà con nơi đây.

Mỗi mâm cỗ cưới truyền thống của người Nùng phải có đến hơn 10 món.

DCC_1418204566

Người Nùng ở Cao Bằng có truyền thống văn hóa lâu đời, hiện tại nền văn hóa này vẫn được giữ gìn và phát huy. Đám cưới là một trong những nét đẹp mang đậm bản sắc dân tộc của họ.

Đám cưới người Nùng có những món ăn ngon rất đặc trưng. Thức gì trong đám cưới hầu hết là của gia đình tự làm. Từ con lợn quay nhồi lá mác mật trong bụng cũng là của nhà nuôi được, đậu phụ cũng tự ngâm, xay từ hạt đậu trồng trên rẫy, đến món nộm đu đủ cũng là từ quả đu đủ hái từ trên rẫy về…

Từ ngày hôm trước đám cưới, đội làm bếp đã chuẩn bị sẵn nguyên liệu, nấu cỗ xuyên đêm. Có sự phân công rõ ràng trong việc chuẩn bị cỗ. Đàn ông một gian bếp nấu những món mặn, đàn bà một gian bếp khác xay đỗ tương làm đậu phụ. Đỗ tương cũng là của nhà chủ trồng được, nhặt sạch hạt bị mọt cắn hỏng đem ngâm cho nở hạt đậu ra. Mang vào máy nghiền thành nước bột mịn, ở đây hầu như nhà nào cũng có máy xay đỗ tương nên công việc làm đậu phụ cho đám cưới rất nhanh chóng. Đậu khi ép xong có độ kết dính vừa phải, thơm, xắt thành những miếng vuông, thả trong chảo to ngập dầu sôi cho tới khi nở phồng, chín vàng đẹp mắt. Thịt lợn băm nhỏ, nêm mắm muối vừa miệng cùng chút hành được nhồi vào trong những miếng đậu rán chín rồi hấp lên.

Trong khi đó, một nhóm khác được phân công làm lợn quay. Con lợn nhỡ chừng 30 đến 40kg được làm sạch, bỏ nội tạng, lá mác mật bánh tẻ rửa sạch được nhồi vào trong bụng lợn rồi khâu lại. Những cây củi lớn được đốt để lấy than, việc chọn củi nướng thịt cũng cầu kì, phải loại củi khi đốt ra viên than cứng, lâu tàn. Con lợn được xiên qua một cây đòn, quay chín trên than hồng, tiếng mỡ nhỏ xèo xèo xuống lửa than, bì dần vàng ruộm, mùi thịt nướng thơm dần lan tỏa.

Đặc biết nhất là món chuối rừng hầm nhừ. Bắp chuối làm nộm cũng nghe nhiều, thân chuối hầm ăn hàng ngày cũng đã quen, nhưng nõn chuối đem hầm nhừ trở thành món trong mâm cỗ cưới, sánh đôi cùng các món ăn “cao cấp” khác thì chỉ có đám cưới của người Nùng ở Cao Bằng mới có.

Những thân chuối rừng được chọn để nấu là những thân chuối non, chưa trổ hoa, cũng không được là thân nhỏ quá. Tước sạch vỏ già bên ngoài, chỉ còn lại lõi mềm bên trong. Người được phân công nấu món nõn chuối hầm sẽ chuẩn bị những thau nước to, bỏ muối và nước giấm vào trước, thái lõi chuối trắng nõn vào sau. Nguyên nhân cho giấm và muối vào nước ngâm để nõn chuối trắng, tránh bị thâm và nhả bớt chất chát trong mình ra.

Chuối ngâm chừng một đến hai tiếng sẽ được vớt ra để ráo nước, bỏ vào nồi nước luộc gà và xương ống hầm, nêm bột canh cho vừa. Từng nồi chuối rừng hầm được đun sôi nhỏ lửa trên bếp tới khi mềm nhừ. Chất chát trong chuối hòa với vị béo của nước dùng. Món chuối hầm được các cụ già rất thích, vị mềm đậm đà và không ngấy.

Khâu nhục – món ngon nức tiếng của Cao Bằng mới là món được chờ đợi nhất trong mâm cỗ

Tuy nhiên, khâu nhục – món ngon nức tiếng của Cao Bằng mới là món được chờ đợi nhất trong mâm cỗ. Từng tảng thịt luộc qua rồi thả ngập trong chảo dầu sôi đến khi chín vàng đều tất cả các mặt, nhưng phần được rán kĩ nhất là phần da của miếng thịt. Miếng thịt rán được thả đánh xèo vào chậu nước lạnh. Người thái thịt vớt miếng thịt ra, thái thành các miếng mỏng đều nhau, những miếng đó được xếp xen kẽ một miếng khoai, một miếng thịt. Chúng được bỏ vào một chiếc bát tô lớn, phần da ở phía dưới. Từng thìa nước đậu tương đậm sánh (thứ đậu tương ủ nguyên hạt với gừng sống giã nhỏ và men rượu lá của người Nùng) được rưới đều lên trên từng bát khâu nhục. Tất cả các bát khâu nhục lớn được cho vào nồi hấp từ 3 đến 4 tiếng đồng hồ.Trời sáng là tất cả các món đã xong, mâm cỗ cưới của người Nùng nơi đây rất nhiều món. Mỗi mâm cỗ truyền thống phải có đến hơn 10 món gồm: khâu nhục, đậu phụ nhồi, nõn chuối hầm, gà luộc rắc lá chanh, thịt lợn quay, thịt vịt quay, chân giò xào lá mác mật, sườn chua ngọt, nộm đu đủ cà rốt, giá đỗ tương…

Thảo luận cho bài: "Mâm cỗ cưới của người Nùng, Cao Bằng"