Năm Sửu nói chuyện Trâu

Tác giả:

Trong 12 con vật biểu tượng cho 1 giáp thì trâu là con vật “to con” nhất. Cũng có thể vì lý do như vậy, nên người dân ở Đồ Sơn gọi trâu là Ông trâu, Cụ trâu!

Với nhà nông thì “con trâu là đầu cơ nghiệp”, là con vật gần gũi nhất, “trâu ơi ta bảo trâu này, trâu ăn no cỏ, trâu cày với ta”. Ngay từ khi cắp sách tới trường chúng ta đều biết chuyện “Trí khôn của ta đây”, “Ai bảo chăn trâu là khổ”, “Giặc bắn trâu của em bị thương” v.v…

Tất cả những lời ca, vần thơ ấy đã đi vào kí ức của hầu hết những ai sinh ra và lớn lên trên quê hương Việt Nam. Đại hội thể thao Đông Nam Á (SEAGAME) lần thứ 22 (năm 2003) tổ chức tại Việt Nam đã lấy hình ảnh trâu là biểu tượng của Đại hội.

Trâu là động vật có sừng rỗng và cong, lông thưa, ưa đằm nước. Trâu nuôi để lấy sức kéo, lấy thịt và sữa… Trâu có nhiều nhất ở Ấn Độ.

Trâu có rất nhiều loại: trâu đen, trâu trắng, trâu nhà, trâu rừng, trâu nước, trâu ngựa, trâu chảng, trâu mộng, trâu gié, trâu ngổ… Da trâu dùng làm trống, sừng trâu làm tù và, đồ trang sức…

Trong kho tàng ca dao, tục ngữ VN, hình ảnh trâu được sử dụng rất nhiều, điều đó cho chúng ta dễ hiểu trâu đã gắn bó mật thiết như thế nào với con người Việt.

Khuyên chàng trai hay cô gái nào đó nên lấy vợ, lấy chồng cùng quê:

“Trâu ta ăn cỏ đồng ta”.

Ghét thói ghen ăn tức ở, ghen tỵ vì người khác hơn mình:

“Trâu buộc ghét trâu ăn”.

Nói lên sự thua thiệt, hẩm hiu của ai đó:

“Trâu chậm uống nước đục”.

Theo quan niệm cổ thì khi đôi trai gái ưng nhau, thuận nhau… Người con trai phải ngỏ lời, “đặt vấn đề”, thổ lộ tình cảm trước người con gái:

“Trâu đi tìm cọc chứ cọc không đi tìm trâu”.

Để “cảnh báo” cho chàng rể, cô dâu là thịt trâu khi nấu bị ngót, cơm khi rang bị hao:

“Làm rể chớ nấu thịt trâu, làm dâu chớ rang cơm nguội”.

Kỷ niệm êm đềm trên sông quê

Và còn vô vàn câu ca dao, tục ngữ nói về trâu:

– Cưa sừng làm nghé. – Đầu trâu mặt ngựa. – Trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết. – Trâu trao chạc, bạc trao tay. – Trâu đen ăn cỏ, “trâu đỏ” ăn gà. – Trâu bò chết để da, người ta chết để tiếng. – Trâu ác các sừng. – Yếu trâu còn hơn khỏe bò. – Trâu ngứa sừng. – Tuổi mười bảy bẻ gãy sừng trâu. – Lấy đít trâu làm thước ngắm. – Ông cụ dong trâu ra đồng hôm nay là cháu của cụ dong trâu ra đồng năm xưa. – Trâu chạm kheo. – Trời mưa trời gió đùng đùng/ Bố con ông Sùng đi hót phân trâu. – Vực trâu. – Được cả trâu cả nghé. – Ruộng sâu trâu nái không bằng con gái đầu lòng.

****

Và bao địa phương đã mang tên trâu. Ở Sài Gòn có Bến Nghé, Hà Nội có Trâu Quỳ, Đồ Sơn hàng năm có hội chọi trâu…

Năm lên mười  tuổi, tôi đi chăn trâu ngoài rệ sông, cứ thả trâu tự do và đi chơi bi, chơi đáo. Trâu đã vào bãi khoai lang gặm một vạt dải khoai… Tôi bị bảo nông bắt và phạt 2 công điểm. Sợ bố, bầm đánh đòn tôi phải trốn nhà đến gần nửa đêm mới về nhà. Từ bấy tôi không bao giờ đi chăn trâu, không bao giờ cưỡi trâu, cứ nhìn thấy trâu là dựng tóc gáy! Và năm nay là năm Sửu, năm con Trâu, tôi có hy vọng nho nhỏ là sẽ viết một chuyện về trâu và mong muốn năm nay là năm trâu vàng, nhất định sẽ không xào thịt trâu trên nhà bố vợ!!!

chantrau_500_01

Thảo luận cho bài: "Năm Sửu nói chuyện Trâu"