Ngoài khơi trong lộng

Tác giả:

Họ ba người
Dương, Lâm và Cát
cuộc đời cũ bơ vơ bèo giạt
ba con người ba hòn đảo thương đau
Cách mạng về
Những mảnh ván rời nhau
cùng ghép lại thành con thuyền cỡi gió
Tình bạn ghép ba người trong một tổ
mang một tên “tổ đánh cá anh Dương”

Những buổi mai khi biển cuốn màn sương
đầu ngọn sóng ửng hồng nắng sớm
Lá cờ đỏ sao vàng bay lượn
như nói lên mình làm chủ đời mình
thuyền ra khơi chạy tới bình minh
chiếc buồm trắng cánh chim câu nắng chói
nhìn vô bến một vệt dài: hòn Dọi
phía chân trời ghi dấu quê hương
Con thuyền ru giữa biển tình thương
những làn sóng nói bao lời âu yếm
ở trên biển hay trong lòng của biển
như đứa con nằm giữa vành nôi?
Dương cúi nhìn dưới nước thấy mây trôi
cánh buồm gió lưng trời vời vợi
những đàn cá rẽ mây lướt tới
như cánh chim bay giữa từng không
cá chuồn, cá thu, cá nục, cá hồng…
những con cá vây vàng đuôi bạc vẫy
mắc vào lưới còn đành đạch nhảy
nằm trong khoang mát rượi muốn ăn tươi
Ba anh em phấn khởi ngó nhau cười
nghĩ thương cho cuộc đời thuở ấy
cá đầy biển mà mình không cái vẩy!
đồng tiền trơn chẳng chịu dính tay chai
đời đánh cá thuê như tấm lưới rách dân chài

Tưng bừng quá những khi thuyền cập bến
rừng tay vẫy. Dương mơ màng nghĩ đến
ông ngày xưa hay kể chuyện thần tiên
có rồng bay phụng múa quanh thuyền
Dương thường mơ được làm hoàng tử
xuống thuỷ cung kết duyên cùng long nữ
trong lâu đài tráng lệ của long vương
những ngọc trai lấp lánh rải trên đường
Bây giờ không có rồng có phụng
nhưng Đảng đã đem về sự sống
cho nhân dân tay lưới tay mành
cả một vùng nước biếc trời xanh…
Khi chia cá Dương nhận phần ít nhất!
cá thu này cho con Lâm
cá sòng này cho bà Cát
trán dô thêm anh cất tiếng cười ròn:
mới ngày nào cá chẳng có một con
nay mình nắm trong bàn tay cả biển

***

Hai mùa gió nam qua
Quân giặc đến
bóng đen sầm trên biển sáng quê hương
những chiếc tàu ăn cướp chắn ngang đường
muốn vây riết xóm làng trong đói khổ
Lưới cháy. Thuyền chìm. Máu đổ
khắp bến yên vui, khắp bãi hiền lành
mối căm thù như biển lớn mông mênh
Dân chài lưới quyết không lìa cuộc sống
bám biển giữ làng
đổi khơi thành lộng
ngày thành đêm
Ta quyết ngẩng cao đầu
sóng điên cuồng không vật nổi ta đâu!
Mùa mưa gió, mùa ở nhà sửa lưới
có tổ vẫn đi làm

Một chiều đông giục tối
càng rõ thêm tiếng sóng dội quanh nhà
tổ anh Dương rẽ sóng đẩy thuyền ra
lưới mới đan, chiếc thuyền mới đóng
ngọn đèn nhỏ lung linh điểm sống
giữa biển trời thăm thẳm một màu đen
gió rít từng cơn muốn nuốt ngọn đèn
hơi lạnh cắn da cắn thịt
Những đợt sóng từ ngoài khơi xa tít
rầm rồ vào như núi chụp thuyền con
chiếc thuyền khi chót vót đầu non
khi tụt xuống tận cùng đáy vực
biển thét, biển gầm trăm ngàn bực tức
xé không gian ra trăm mảnh rùng mình…
Tổ ba anh trong sóng gió vẫn lặng thinh
người kéo lưới người xúc lên từng vợt cá
Bỗng sóng gió bốn bề im lặng cả
biển và trời như chết giữa không gian
chiếc thuyền im mảnh gỗ đóng trên sàn
Dương vội nói: “Coi chừng! bão tới!
hạ buồm xuống! tiến gần hòn Dọi!
nếu thuyền chìm, ôm ván bơi vào…”

Cắt lời anh những trận gió ào ào
như tất cả rừng cây đổ xuống
biển muốn vỡ, bốn phương trời sấm động
tia chớp loè rạch mặt đêm đen
và cơn mưa trận lụt thuỷ triều lên
những ngọn sóng như trăm ngàn thác đổ
nhận chìm thuyền…

Khi mặt trời vừa ló
cơn bão qua cùng bóng tối ban đêm
thuyền bà con lo lắng đổ đi tìm
chiếc buồm rách lênh bênh trên sóng nổi
Bỗng tiếng kêu từ hang sâu hòn Dọi
thuyền ghé vào
còn lại chỉ mình Dương
khắp thân mình rớm máu những vết thương

***

Trời lại xanh. Như một niềm mong đợi
ánh sáng nhảy trên mái nhà rạ mới
vết thương lành kéo một lớp da non
bạn mất đi nhưng tình bạn vẫn còn
Dương lại xin chi bộ
cho anh vào một tổ
chiếc thuyền thơm gỗ mới ánh mặt trời
chờ một ngày từ lộng lại ra khơi
Nguồn: Tế Hanh, Tiếng sóng, Nxb Văn học, 1960

Thảo luận cho bài: "Ngoài khơi trong lộng"