Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn và Bài Ca Bị Xé

Tác giả:

Trong các nhạc sĩ cùng thời với Văn Cao, Dương Thiệu Tước, Lê Thương, có lẻ Đoàn Chuẩn là người sáng tác rất ít. Nhưng công bằng mà nói, nhạc của ông không có bài nào dở, thậm chí rất hay, nó đã đứng vững suốt một chặng đường dài hơn nửa thế kỷ…

Các bài Thu quyến rũ, Gởi gió cho mây ngàn bay, Đường về Việt Bắc, Gởi người em gái, Lá thư, Cánh hoa duyên kiếp, Tà áo xanh… quả là những tình khúc vượt thời gian, được đón nhận qua các thế hệ, không phân biệt già trẻ.

Và thật bất ngờ, khi nghe ca sĩ ánh Tuyết (trong CD Gởi gió cho mây ngàn bay của Trung tâm băng nhạc Trẻ) hát bài Vĩnh biệt (còn có tên là Bài ca bị xé) người nghe không khỏi ray rứt và nao lòng…

Phải nói rằng nhạc Đoàn Chuẩn là nhạc tình yêu, thứ tình thánh thiện, trong veo, nó bàng bạc uốn lượn như một dòng sông, lơ lửng như mây bay, gió thoảng, nhẹ nhàng như một chiếc lá rơi, đôi lúc thánh thiện như tiếng suối.

Nói đến tình yêu thì phải nói đến chia lìa, tan hợp. Nhạc ông, thỉnh thoảng có những niềm đau xé lòng, những hân hoan tột đỉnh. Đoàn Chuẩn là ông vua nhạc tình, biết dung hòa giữa hạnh phúc và đau thương. Yêu thương nhưng không bị lụy, mất mát nhưng không oán hận và vui trong nước mắt, đau thương trong tiếng cười.

Tại sao Vĩnh biệt lại có tên là Bài ca bị xé? Ai xé Vĩnh biệt? Vì lý do đặc biệt và chưa được sự đồng ý của tác giả, nên người viết bài này không tiện nói ra, mong bạn đọc thứ lỗi cho. Chỉ biết rằng bài ca Vĩnh biệt viết gam Sol trưởng, nhịp 4/4, gồm 65 trường canh, phần lời có 350 chữ, trong đó có những câu:
“Ai đốt Cô Tô Thành, vì đôi mắt giai nhân hề…
Ai trót chất men tình, để My Cơ thương nhớ, khi thác rồi Tiên Nhẫn còn mơ…
Xưa có Phù Sai, rắc hoa vàng sau mỗi bước giai nhân.
Đến bây giờ yêu không đành mà ghét không đành mà dứt cũng không đành…
Em khác gì Quỳnh Dao, lúc cát lầm phung phí hết xuân xanh, lúc đêm về, thương cho đời mà cũng ghét cho đời, mà cũng chán cho đời…”

Và cũng tại sao, cho mãi đến bây giờ bài Vĩnh biệt mới được biết đến qua tiếng hát ánh Tuyết?

Bài ca Vĩnh biệt có thể nói là một trích đoạn trường ca của cuộc đời tác giả, và ca sĩ ánh Tuyết với chất giọng Soprano (nữ cao) đã thể hiện trọn vẹn cái tình của tác giả. Ông đã bật khóc khi tiếng hát cất lên để quá khứ hịên về và cũng chính ông đã hoá thân vào Tiên Nhẫn, Phạm Lãi để thương nhớ Mỵ Cơ, Tây Thi, những mối tình lừng danh trong lịch sử.

Bài ca bị xé không được phổ biến mặc dù nó ra đời năm 1955, chắc tác giả chỉ để dành riêng cho mình và một nhân vật rất lạ nào đó chăng?

Hiện tại NS Đoàn Chuẩn đang bệnh, có lẻ do tuổi già, sức yếu. Văn Cao, Dương Thiệu Tước, Lê Thương, Y Vân….đã qua đời, liệu còn ai nữa? Tiếc quá, tre đã tàn mà măng chưa mọc, hoặc đã mọc nhưng mọc rất eo xèo!

Thảo luận cho bài: "Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn và Bài Ca Bị Xé"