Nhạc Xe Bò

Tác giả:

Đêm xưa trăng mới đứng đầu

Đoàn xe bò đã qua cầu Hàng Sanh
Nhạc xe bò rộn âm thanh
Khô khan mà thảm, mong manh mà sầu
Bánh xe lốc cốc
Lên dốc đầu cầu

Bài thơ nghèo khổ mở đầu giao duyên
Trăng mờ trăng cũng sáng lên
Để nghe đất vọng tiếng rên xe bò
Đường khuya heo hút xa mờ
Cây cằn gục khóc giữa mồ mông lung
Qua vòm bóng tối chập chùng
Cỗ xe chở nặng rêm lòng đường khuya
Tình thơ ý nhạc lê thê
Móng bò phân nhịp, vành xe hoà đàn
Tình tang ! Lốc cốc ! Tình tang
Đời nghèo lăn mãi theo đường vết xe
Đi về một nẻo đi về
Mòn bao vòng sắt, nỗi nghèo không tan
Hò xang ! Lốc cốc ! Hò xang
Nhịp roi mẹ hát cho tan nỗi sầu
Sầu vì đâu
Hận vì đâu
Chỉ trời với ánh trăng thâu thấu tình
Đêm nay thức suốt tàn canh
Một mình mẹ kể, một mình con nghe
– Lâu rồi mẹ phải đánh xe
Sớm hôm chở mướn kéo thuê kiếm tiền
Đời nghèo vất vả, lênh đênh
Khi chìm khi nổi cũng trên xe bò
Mái nhà là dạ xe bò ấy
Rường cột chính là đôi bánh xe
Chiếc võng tòn ten giăng dưới dạ
Vật, người quấn quít một nhà xe

Xe lăn chiếc võng nhịp như đu
Vành sắt trầm ngân phổ tiếng ru
Con ngủ say nồng trong sóng nhạc
Nhạc xe nức nở điệu du cư

Ầu ơ …
Ru con sẵn nhạc xe bò
Ru con sẵn tiếng chuông chùa buồn tênh

Mai nầy con lớn khôn lên
Nhớ rằng : Cha bị giặc điên cầm tù
Nhớ thù con phải trả thù
Vì đâu ? … mẹ đánh xe bò … thế cha
Đêm đêm ôm bóng trăng tà
Cỗ xe lưu động, mái nhà lang thang

Mẹ còn nhớ những năm đồ khổ
Cỗ xe bò thành cỗ xe tang
Chở thây đem gởi nghĩa trang
Kiếm tiền tang khó mua nhang cúng chồng
Những năm ly loạn bềnh bồng
Lòng xe chở nặng những lòng tản cư

Bánh xe lốc cốc
Xuống dốc đầu cầu
Chuông “Long Vân Tự” nguyện cầu xót xa
Giận đời ly loạn
Máu chảy dầm dề
Cột khăn tang trắng
Mẹ dựng cờ xe
Giữa lòng khăn trắng, mẹ đề chữ tang
Tang cha, mẹ quấn trên đầu võng
Để nhắc cho con một mối thù
Tang chồng, mẹ đội trên đầu
Cho màu tóc bạc tiệp màu khăn tang

Xe từng qua vạn dốc đường
Mà đời mẹ, dốc đoạn trường chưa qua
Mắt lòa vì ngóng đường xa
Giọng khàn vì hát bài ca “độc hành”
Tình tang ! Lốc Cốc ! Tang tình !
Nhạc vang hòa khúc viễn trình đắng cay

Lòng đường là phím là dây
Bánh xe là mấy ngón tay gảy đàn

Bánh xe nghiến dốc … cung trầm
Đường ngân vang tiếng dương cầm du dương
Đời nghèo khởi sắc lên hương
Triền miên trong nhạc vấn vương xe bò
Buồn thay ! Tiếng vọng chuông chùa
Lắng sâu ! Tiếng võng, câu hò, lời ru
Hỡi người mẹ của Ngàn Thu
Đời con quý nhất “bài thơ xe bò”

Kiên Giang
(Hàng Sanh, đêm 25-5-57)

Thảo luận cho bài: "Nhạc Xe Bò"