Quán Cô Ba

Tác giả:

Hồi đó, thời chiến tranh vừa mới leo thang, tôi đang sống gần vùng sông Vàm cỏ Đông, Long An. Con đường từ Đức Hòa đi Lương Hòa là một lối mòn trải đá đỏ nối Vàm Cỏ Đông và hương lộ đi Hựu Thạnh từ Đức Hòa. Hai bên đường đất đỏ là vườn mía hoặc khóm còn không thì chỉ có năng dại mọc đầy hầu hết quanh năm. Phương tiện di chuyển thời đó là xe Lam (Lambretta) hoặc xe thổ mộ ( xe ngựa kéo). Xóm Lương Hòa được hai danh tiếng: nhất là có khóm ngọt như đường, hai là gái đẹp. Các nàng thiếu nữ Lương Hòa thời đó được tiếng là biết cách ăn diện, ăn mặc đúng thời trang, nói năng hiền hòa dễ thương. Lúc tôi còn học lớp nhất trường làng, có học chung hai cô người Lương Hòa, phải nhận là thiên hạ đồn đại chẳng sai. 

Trở lại câu chuyện cuối thập niên sáu mươi, Lương Hòa là một xóm nhỏ đang trong đà vươn lên, dân chúng dọn về từ nhiều nơi làm địa phương nhỏ nầy ngày thêm phồn thịnh. Hàng quán đủ loại mọc lên như nấm. Dọc bên con kinh nhỏ chảy ra Vàm Cỏ Đông có một quán cốc gọi quán Ba Cô. Như cái tên đã biểu lộ, quán này được cai quản bởi ba cô thiếu nữ tuổi chừng hai mươi đến hai mươi mấy. 

Không ai rõ tông tích của ba cô hàng nước cả. Chỉ biết mỗi người có một nét đẹp khác nhau, đúng như câu trong Kiều: 

Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười 

Cô trẻ nhất tên là Phượng, tính tình liến thoắng, nhanh nhẹn, lúc nào cũng cười tươi như hoa mới nở. Cô kế tên là Nhung, tính thùy mị ít nói, có mái tóc bồng bềnh, dài đen kịch như dòng suối ban đêm. Cô thứ ba tên Lan. Nàng lúc nào cũng mang nét buồn sâu kín. Ánh mắt u ẩn như những nàng kiều nữ trong truyện Liêu Trai.

Từ lúc có quán Ba Cô, xóm nhỏ ven sông trở nên rộn rịp khác thường. Các chàng lính địa phương cũng như các chàng hải quân khi tàu về ngang đều hay tới lui la cà, ăn nhậu hoặc tán tỉnh ba nàng. Có chàng tán tỉnh lộ liễu, có chàng đi nước trầm lặng hiền buồn. Nhưng ba nàng thì hầu như chưa chấm ai cả…

Thời gian cứ lặng lẽ trôi đi như nước sông Vàm cỏ lặng lờ cuốn đi mang theo phù sa và đám lục bình hoặc những cành tràm mục nát hay những tàu dừa nước. Các chàng cứ tán tỉnh ba cô nhưng chưa chàng nào được rơi vào mắt các giai nhân. 

Mùa mưa đến làm mát mẻ cả một vùng quê hẻo lánh. Nước sông dâng cao mang thêm nguồn sống cho cả một vùng sông rạch miền Nam. 

Một buổi chiều khi bóng đêm vừa sắp bủa giăng trên xóm nhỏ gần quán Ba Cô, một chàng từ phương xa tới, đến ngồi vào một góc trong cùng của quán cốc, gọi bia 33, uống tì tì chẳng nói, chẳng rằng. Trong quán cũng có vài chàng lính địa phương, vài anh hải quân lạc đàn ngồi ăn nhậu. 

Lần đầu tiên, có người để ý sẽ thấy một nụ cười kín đáo nở trên môi nàng Lan. Nàng đến bàn người khách lạ và hai người thù thì với nhau khá lâu, không ai nghe được đàm thoại của hai người. 

Trời chợt đổ mưa tầm tã. Sấm chớp liên miên làm át cả tiếng cười nói trong quán Ba Cô.

Người khách lạ rời quán từ lúc nào không ai hay biết. Nàng Lan trở về quầy ngồi. Mái tóc nàng xõa dài trên bờ vai tròn lẳn, màu đen huyền hoặc như bóng đêm ngoài kia. Tiếng nhạc buông lơi, khắc khoải gợi nỗi buồn xa xứ. Hai người đẹp kia vắng bóng đêm nay.

….. 

Vài hôm sau, xóm nhỏ ven sông nhộn nhịp hơn. Các tiểu đĩnh HQ về nhiều hơn trước. Các nàng trong quá Ba Cô bỗng dưng vui vẻ hơn mọi khi. Khách tứ chiếng giang hồ về đông đảo, tới lui tấp nập. Nghe đâu sắp có cuộc hành quân gì đó, địa điểm chính xác không ai biết. 

Một trong những cây si của cô Lan có chàng Thiếu úy quân báo tên Bảo. Chàng này thì cũng thuộc hạng ít nói, trầm lặng. Thường thường sau giờ trực hay công tác, chàng hay đến ngồi vào một xó tối khuất những ánh mắt tò mò của bọn đàn ông khác, uống bia lai rai. Thỉnh thoảng liếc người đẹp Lan đang ngồi ở quầy tính tiền. 

Chiều nay trong quán còn có vài tên cố vấn Mỹ. Lúc đầu ai cũng nhìn tụi Mỹ một cách tò mò. Sau thì chẳng ai thèm để ý nữa. Điều mà ai cũng hơi ngạc nhiên là các nàng đều nói thạo tiếng Anh. Ở chỗ hẻo lánh như thế này mà có người thạo tiếng Anh thời đó thì cũng kể là hi hữu. Các nàng đột nhiên tỏ ra thân thiện với khách hơn trước nhiều.

Đêm đó, nếu có ai tinh ý sẽ thấy khi quán đóng cửa, chàng Bảo vẫn ở nán lại qua đêm. Tờ mờ sáng hôm sau, bác bảy ở gần xóm thấy chàng Bảo rời quán Ba Cô và biến dạng sau vườn mía bên hông nhà bác Tư thợ mộc.. 

Trời tháng mười mang gió lạnh về trên vùng quê hẻo lánh. Dòng sông Cái vẫn trôi lặng lờ nặng trĩu phù sa. Mùa khô như những người quen với chiến cuộc miền Nam hay gọi cũng là mùa chiến tranh sôi động hơn. Những đơn vị chính qui bắt đầu xâm nhập từ biên giới Việt Miên và tấn công các đơn vị Cộng Hòa. Cuộc hành quân được đồn đại mấy tuần qua không hề thấy xảy ra. 

Quán Ba Cô vẫn tấp nập như bao giờ. Có khác hơn trước chăng là lúc nầy nàng nào cũng có một anh bồ: Nàng Lan và chàng Bảo, nàng Nhung và một Thiếu Úy truyền tin, còn nàng Phượng thì khăng khít với một chàng Quan, thiếu úy HQ trong toán giang đĩnh hay lui tới trong vùng. 

….. 

Đêm nay trời im gió. Vầng trăng thượng tuần nằm vắt vẻo trên đám dừa nước bên kia sông. Dòng sông Cái chảy lừ đừ mang nặng phù sa bồi đắp lên mọi vùng sông lạch. Tiếng côn trùng hòa lẫn tiếng cóc nhái, ễnh ương ra rả như một dàn nhạc hòa tấu đang trổi khúc nhạc thiên nhiên. Quán Ba cô đã đóng cửa từ lâu. Những túp nhà tranh le lói đèn, phản ảnh trên mặt sông làm tăng vẻ đìu hiu hoang vắng của vùng quê hẻo lánh. Có tiếng đối thoại của hai người sau bờ giậu um tùm sau quán Ba cô.

– Anh không nên đi ngày mai.
– Tại sao?
– Nguy hiểm lắm. 
– Sao em biết là nguy hiểm?
– Em biết
– Nhưng anh không thể từ chối lệnh trên, hơn nữa, anh không nghĩ rằng những lo sợ của em có căn cứ.
– Em không thể cho anh biết nhiều hơn thế. Tin hay không tùy anh. 

Rồi hình như hai người chia tay ngay sau đó. 

Cơn mưa cuối mùa chợt đổ xuống như thác lũ. Những tàu dừa dong đưa trong bóng tối như những cánh tay ma quái. Vài cơn chớp lóe lên trên vòm trời sẩm tối, soi sáng mặt sông đang cuồn cuộn chảy. Rồi bóng tối trở về bao trùm cả một vùng quê. 

….. 

Cuộc hành quân bắt đầu sáng sớm hôm sau khi mọi người còn mê ngủ. Địa điểm hành quân chỉ được tiết lộ sau này, cách Trà Cú không xa. Tiếng súng liên thanh từ gunship và tiểu đĩnh hải quân vang động cả một vùng. Những người dân trong vùng Lương Hòa thì thầm to nhỏ vài ngày sau đó. Cuộc sống trở lại bình thường như những ngày trước kia. Quán Ba Cô lại đón tiếp các chàng chiến binh từ nhiều binh chủng. Một điều đáng chú ý là người ta không còn thấy chàng sĩ quan truyền tin lui tới quán Ba Cô. Có người nói chàng bị thuyên chuyển đột ngột. Có người bảo rằng chàng bị tử thương trong trận đánh vừa rồi. Còn chàng thiếu úy HQ thì bị thương nơi bả vai. 

….. 

Buổi sáng ban mai rực rỡ chan hòa theo từng giọt nắng sớm tràn ngập trên bãi dừa ven sông, bao trùm ruộng mía, loáng loáng trên mặt sông Cái. Những chiếc ghe đi buôn dập dìu trên sông. Đoàn giang đĩnh đã đi về hậu cứ gần hết, chỉ còn vài chiếc lẻ tẻ. 

Quan rảo bước về quán Ba Cô. Chàng phải gặp Phượng để nói việc quan trọng. 

Quán có vẻ vắng hơn mọi hôm. Phượng ngồi một mình ở quầy tính tiền. Tiếng nhạc tình đong đưa, khắc khoải gợi nhớ thủa hẹn hò nào xa xôi, hiu hút. Chàng tiến đến quầy, nhìn Phượng nói khẽ:

-Anh muốn nói chuyện riêng với em.
-Ngay bây giờ?
-Nếu được 

Rồi nàng mang bia và đem đến bàn, ngồi xuống cạnh Quan. Hai tia mắt nhìn nhau dò xét.

-Anh muốn biết do đâu mà em biết được bọn nầy sắp hành quân?
-Mọi người ai lại không biết. Mấy đàn em của anh nói bô bô cả tuần trước.
-Nhưng tụi nó chỉ biết sơ sơ thôi, đâu biết nhiều về địa điểm và chi tiết khác..
-Thì người khác cho biết chi tiết rõ hơn.. 

Quan ngập ngừng giây lát rồi nói tiếp:

-Anh muốn nói những gì em biết về bên kia cơ.
-À..Em không thể cho anh biết nhiều về chuyện này được.
-Tại sao?
-Bí mật nhà nghề.
-Em muốn nói em có người quen bên kia?
-Không nói được! 

Im lặng bủa vây chỗ hai người đang ngồi. Quan nhìn ra xa về phía bờ sông, suy nghĩ bâng quơ. 

Chàng tự hỏi có nên tiếp tục cuộc đối thoại hay không. Nắng mai bây giờ chan hòa mặt sông, những con đò đưa khách đã bắt đầu tấp nập. Tiếng cười nói vang dội cả một vùng phụ cận. Quan lẵng lặng uống hết ly bia rồi đứng lên và trả tiền. Chàng bước ra khỏi quán quên cả lời từ giã. Phượng lặng nhìn theo, không thắc mắc một lời. 

Quan rảo bước về phía con đê dọc vườn mía ngang hông quán Ba Cô. Chàng tự nghĩ, tình cảnh trở nên phức tạp hơn chàng tưởng. Lần đầu tiên chàng nghĩ đến sự phức tạp của chiến tranh. Giới tuyến trở nên nhạt nhòa khó phân biệt hơn bao giờ. Biết đâu người bạn gái mình tin tưởng lúc này chính là người đang làm cho bên kia. Biết đâu mình đã hớ hên tiết lộ những gì không nên tiết lộ. Còn những tên đàn ông khác, những tên đang theo tán tỉnh ba cô hàng ven sông..Họ đã nói gì với nhau, chỉ có trời mới biết..Mỹ nhân kế của bên kia chăng? Mà sao cả ba cô đều dẹp duyên dáng và nói tiếng Anh thạo nơi vùng quê hẻo lánh này? Bao nhiêu câu hỏi quay cuồng trong ý nghĩ mà câu trả lời ổn thỏa thì không tìm ra.. Còn nàng Lan và nàng Nhung thì sao. Hay họ cùng một tổ? 

Đang nghĩ ngợi miên man thì Quan thấy nàng Lan đang đứng thì thầm với một chàng nào mặt hơi quen giữa chiếc cầu tre vắt vẻo nối qua con lạch nhỏ cách chỗ chàng đi chừng trăm thước.Chắc chắn mình đã gặp chàng này đâu rồi, Quan tự nghĩ. À, chàng chợt nhớ ra. Anh chàng nầy chính là anh khách lạ ngồi uống tì tì ở một góc tối vài tuần trước chớ ai xa lạ! Quan giả vờ như không nhìn thấy hai người và rảo bước về phía con đê đẫn về phía bờ sông Cái. 

Nắng đã lên cao. Vài cụm mây trắng trôi lang thang về phương trời vô định. Những người dân quê đang làm việc cần cù trong ruộng mía hoặc vườn cây trái xa xa. Con nước đang lên tràn đầy sức sống. Quan trở về bãi đậu của chiến đĩnh.

….. 

Đêm tối như mực. Con nước ròng đã rút đi gần hết chu kỳ. Bầu trời đầy mây màu chì xám xịt.. Quán Ba Cô đã đóng cửa từ lâu. Vài ngọn đèn le lói từ những ngôi nhà lá ven sông. Đoàn tiểu đĩnh đã ra khơi tuần tiễu vùng phụ cận, trừ hai chiếc trừ bị còn nằm hậu cứ. Quan phải ở lại hậu cứ đêm nay. Sĩ quan trưởng toán là một người mới đổi về từ hải đội. 

Chia cắt ca trực xong đâu đấy, Quan lặng bước dọc bờ sông và đến ngồi trên bệ gỗ bên bến đò ngang. Bến đò đã ngưng hoạt động từ lúc bảy giờ tối. Lờ mờ trong bóng đêm, chàng thấy mơ hồ những hòn đá cuội nằm phơi trên bãi cát dưới chân cầu. Những người dân địa phương đã về với gia đình. Con đường đất dọc bờ sông vắng tanh, không một bóng người. 

Chàng đốt một điếu thuốc, nhìn ra mặt sông. Gió hây hây mát. Cơn thủy triều bắt đầu lên. Mùi hơi nước chen lẫn mùi bùn đất từ mé sông đưa lên quen thuộc, gần gũi như vùng quê hiền hòa, mộc mạc chàng đã từng biết gần một năm nay. Bỗng nhiên một bàn tay để lên vai chàng và một giọng nói đàn bà khẽ nói

-Anh.. 

Khuôn mặt Phượng hiện ra gần gũi, thân yêu. Đây là một gặp gỡ bất ngờ, lý thú, Quan tự nghĩ.

-Em tới lâu chưa?
-Em vừa tới thôi. 

Chàng cầm lấy bàn tay nhỏ nhắn, thon mềm của người con gái. Mùi tóc quen thuộc chen lẫn mùi nước hoa thoang thoảng như múi hương dạ lý.

-Em cần gặp anh, có điều quan trọng. 

Quan nhìn mặt Phượng trong tối, dò xét.

-Em cứ nói. 

Chàng nghĩ đến lần gặp gỡ trước, băn khoăn.

-Anh có biết là bọn anh sắp bị nguy đến nơi không? 
-Em muốn nói.
-Anh nhớ anh chàng đi với chị Lan hồi sáng này không?
-Em theo dõi anh từ sáng à? 
-Không phải vậy, nhưng anh trả lời đi rồi em nói tiếp.
-Anh có nhớ ra hồi sáng..
-Chàng này là người của tỉnh ủy.
-Em muốn nói chàng thuộc phe bên kia?
-Đúng vậy..
-Sao em biết? 

Chàng nhớ là mình đã hỏi câu này rồi, cùng đề tài.

-Em làm cùng chiến tuyến như anh, phòng phản gián. 
-Còn hai cô kia thì sao.
-Họ chỉ là trá hình từ trung ương gửi xuống.
-Nhưng sao em lại tiết lộ tông tích với anh.
-Em tin tưởng nơi anh.
-Em có biết là em vừa vi phạm qui luật quân đội không?
-Đại để là như vậy.
-Có nghĩa là.. 
-Em tin anh.

Im lặng giây lâu. Quan lặng nhìn ra sông. Dòng sông chảy đen ngòm trong bóng đêm, đầy đe dọa, thử thách. Chàng chưa biết phải nói gì đây thì Phượng nói tiếp.

-Anh cũng đừng thắc mắc khi thấy chàng này có vẻ thân thiện với chị Lan, vì hai người biết nhau từ trước.
-Nhưng đường lối của Lan có rõ ràng không? Em hiểu anh muốn nói gì rồi chứ?
-Em nghĩ rằng nàng cũng là phía bên ta chính gốc. 

Quan trầm ngâm giây lát.. Chàng tự nghĩ, trong thế giới tranh tối, tranh sáng của cuộc chiến hiện nay, biết đâu là sự thật.

-Nhưng điều chính em muốn nói với anh hôm nay là gì? 
-Hắn đang dụ bọn em tham gia phục vụ bên kia.
-Em nghĩ sao?
-Em phải giả vờ hợp tác với hắn.
-Một công tác nguy hiểm.
-Thì nghề nghiệp phải vậy. 
-Em hãy còn nói loanh quanh lắm.
-Chàng bắt tụi này theo dõi bí mật hành quân của tụi anh. 
-Tùy trình độ nào chứ. 
-Chi tiết.
-Có điều anh không hiểu, nếu chàng này từ tỉnh ủy gửi xuống, sao lại tấn công mục tiêu quân sự. Anh tưởng là trách vụ và lãnh vực chính phải là chính trị mới phải. 
-Em nghĩ bên sau chàng còn có những toán đặc công khác.
-Anh có ý kiến này. Nhưng em phải giữ kín đừng tiết lộ cho ai biết., em hứa với anh nhé.
-Em hứa.. 

Rồi chàng ghé sát tai Phượng thì thầm to nhỏ. 

Đêm trở nên sâu thẩm, bưng bít như lời đối thoại của hai người lúc đó. Rồi hai người từ biệt vội vã như chiếc hôn giã biệt. 

Quan trở về nơi đậu tàu. Phượng quay gót về phía quán. 

….. 

Buổi họp xảy ra một cách tình cờ như mọi ngày. Trong quán tấp nập như mọi khi. Các chàng lính từ các binh chủng nhậu nhẹt, nói năng ồ ào như những lần trước. Lan ngồi riêng một góc với chàng cán bộ, chăm chú nghe.

-Cô phải biết rằng chúng tôi cần sự họp tác của các cô. Lần này, nhờ các cô theo dõi chi tiết cuộc hành quân Coronado do Mỹ chủ động, chắc chắn bọn lính tầu thủy phải biết chi tiết.
-Em không chắc là tìm được những chi tiết tin tức hành quân đâu. 
-Thì nhờ cô cố gắng.
-Thì để xem. 

Rồi chàng uống cạn ly bia và tất tả ra về. Lan nhìn ra cửa, ái ngại. Buổi chiều đã tắt nắng từ lâu. 

Chàng cán bộ bước nhanh về phía ruộng mía như mọi lần trước. Con đường đất vắng tanh. Hai bên lề cỏ dại mọc đầy. Chàng nhìn dáo dác trước sau. Chung quanh vắng lặng như tờ, ngoại trừ tiếng gió xào xạc trong ruộng mía. 

Đột nhiên có vài bóng người chợt xuất hiện từ phía trước và phía sau chàng cán bộ. Tất cả đều mặc đồ đen như nông dân thường. Nhưng khác một đều là họ đều võ trang bằng súng tiểu liên ngắn nòng, dùng cho lực lượng biệt kích. Trong nháy mắt, tên cán bộ bị trói gô, không kịp rút khẩu súng lục Tiệp Khắc dắt sau lưng. Rồi toán biệt kích áp giải tên cán bộ xuống một giang tốc đĩnh đậu sau đám dừa nước dưới con lạch nối ra sông Vàm Cỏ. 

Chiếc giang tốc đĩnh biến dạng trong đêm đen. 

….. 

Sự sống lại trở về với khu xóm ven sông. Rất ít người biết được biến cố xảy ra chiều hôm đó.Quán Ba Cô vẫn tấp nập như bao giờ. 

Bẵng đi một dạo, vào một buổi tối không trăng sao, Bác Bảy ở gần quán Ba Cô chợt nghe có ai la inh ỏi: 

-Cháy nhà! Cháy nhà!

Bác nhìn ra thì đã thấy lửa rực trời phát ra từ Quán Ba Cô. Vài người đàn ông trong xóm chạy ra chữa cháy. Nhưng khi họ đến nơi thì quán đã bị thiêu rụi. Mùi tro than bốc lên khét nghẹt cả một vùng. Các cô chủ quán không ai thấy tăm hơi. 

Mấy hôm sau có người nghe nói các cô đã về quê thăm bà con hồi tuần trước. Không ai biết đích xác họ từ đâu tới. Cũng không ai biết phải làm cách nào cho họ hay là quán của họ đã bị cháy ra tro. 


Thảo luận cho bài: "Quán Cô Ba"