Sống

Tác giả:

Giới Thiệu


 

Lời Nhà Xuất Bản

“SỐNG” là tác phẩm thứ hai của Chu Tử do Đường Sáng xuất-bản sau “YÊU”… Thực ra “SỐNG” là tác-phẩm “đầu tay” của Chu Tử, và nhiều văn hữa vẫn theo dõi tác giả, tỏ ý ngạc nhiên không hiểu sao tác giả và nhà xuất bản lại cho phát hành “YÊU” trước “SỐNG”; vì theo ý các bạn đó, “SỐNG” mới là tác phẩm “ruột” của Chu Tử. Sở dĩ “YÊU” được phát hành trước “SỐNG” không phải vì giá trị của “YÊU” hơn “SỐNG”, nhưng chính vì tác giả cũng như người xuất-bản nhận thấy cái nhan đề “YÊU” dễ hấp dẫn hơn “SỐNG”. Lý do kể trên là lý do duy nhất khiến “YÊU” được phát hành trước “SỐNG”…

Thực hiện đúng đường lối của một nhà xuất-bản cầu tiến, là hợp tác chặt chẽ với tác giả, chúng tôi luôn luôn bàn luận, hội ý với tác giã từ những nguyên tắc lớn, đến những chi tiết nhỏ như cách trình bày ấn loát v.v… Chúng tôi vẫn nghĩ rằng một nhà xuất-bản có thể góp một phần không nhỏ vào sự thành công của một tác giả bằng cách góp ý, góp sáng kiến, góp những kinh nghiệm, nhận xét về chiều hướng thưởng thức, thị hiếu của độc giả mà người xuất-bản đã lượm lặt, nghe ngóng, tìm hiểu, trong khi giao dịch, tiếp xúc với các nhà phát hành, với các giới; do đó, giúp cho sự sáng tác của tác giả có căn bản thực tế vững vàng hơn. Bằng cớ là tác phẩm “YÊU” in lần thứ hai, về nội dung cũng như hình thức, tiến bộ rõ rệt hơn các tác phẩm “YÊU” phát hành lần thứ nhất. Ngay cả cách trình bày bìa sách, chúng otoi đã thảo luận cặn kẽ với tác giả, dung hòa quan điểm nghệ thuật với quan điểm thương mại, để hình thức tương xứng với nội dung, vừa thỏa mãn được những đòi hỏi thương mại rất tế nhị…

Nhân đây, chúng tôi xin chuyến lời bạn đọc đôi lời gửi gấm của tác giả:

“SỐNG” là một chuyện ghi đậm sắc thái, tâm tính của thời đại. Nhưng “SỐNG” không thuộc loại “tiểu thuyết có chìa khóa” (roman à clef). Vì vậy, các bạn đừng mất công tìm tòi, khám phá xem những nhân danh trong truyện là những nhân vật “bằng xương và thịt” nào trong thực tại xã hội. Bất cứ tác phẩm nào bắt nguồn từ một không gian, thời gian nhất định, tất nhiên phản ảnh nếp sống và suy tư của thời đại, nhưng một sáng tác nghệ thuật đúng với danh nghĩa đó, phải vượt lên trên không gian và thời gian để tái tạo sự sống, tái tạo thời đại, tái tạo con người… Vì vậy, nếu một vài sự kiện, nhân vật trong “SỐNG” có hao hao giống những sự kiện và nhân vật có thực ở xã hội, thì điều đó không có nghĩa là các nhân vật có thực bị ám chỉ: một nhân danh trong “SỐNG” có thể làsự tổng hợp của năm, mười nhân vật có thực mà tác giả có dịp gặp và quan sát trong đời sống, thiên hình vain trạng.

“SỐNG” vì là tác phẩm “đầu tay”, nên có những ưu, khuyết điểm, cai hùng khí, hứng khởi cũng như cái vụng về, sơ hở của một tác phẩm “đầu tay”. Tác giả ước mong bạn đọc sẽ đón đọc “SỐNG” với những cảm nghĩ mà bạn đọc dành cho một tác phẩm “đầu tay”.

Chúng tôi cũng cần giải thích thêm: sở dĩ “SỐNG” không lấy nhan đề là “LOẠN” vì dưới chế độ kiểm duyệt cũ, tác giả đã bắt buộc không được chọn “LOẠN” làm nhan đề.

ĐƯỜNG SÁNG
11-1963

L. M. CAO VĂN LUẬN
(Viện trưởng Viện Đại Học Huế Phê bình “SỐNG”)

“SỐNG” quả là một tác phẩm “sống” rất linh động, sâu sắc, mà gần mười năm nay, mới thấy xuất hiện trên mảnh đất văn-nghệ hời hợt, giả tạo của chúng ta.

Tôi thường tự hỏi, thời đại chúng ta đày những quần quại, bi thương hoặc hùng tráng, mà tại sao chưa có một “chứng nhân” nào ghi chép, diễn tả một cách trung thực những băn khoăn của lớp người đang sống. Chu Tử chính là “chứng nhân” mà ta đang tìm kiếm. Không biết Chu Tử là một “chứng nhân” trung thực đến mực nào, nhưng ít nhất Chu Tử là một “chứng nhân” có tâm hồn! Một tâm hồn ngang trái như thời đại ngang trái! Một tâm hồn quần quại, đầy mâu thuẫn, tàn bạo mà tha thiết, ngổ ngáo mà thâm trầm, cay độc mà vẫn xót thương đời, trào lộng mà cười ra nước mắt… Và nhất là đau khổ! Vì, cũng như văn hào Keats có thể sờ mó thấy sự đau khổ của nhân loại, Chu Tử là nhà văn của Đau Khổ. Tất cả những nhân vật trong “SỐNG”: từ Huyền, Tuyết, Phi-Yến v.v… đến nhà trí thức chống Cộng Pháp, thích đàn bà và tiền, giáo sư long khừng Văn, thanh niên theo Việt-Cộng Thịnh v.v… tất cả đều là những kẻ đau khổ, đáng thương, nạn nhân của hoàn cảnh, hay của chính họ… Dưới ngòi bút của Chu Tử, cả tội lỗi cũng đáng thương… Tuy nhiên, Chu Tử cho ta niềm an ủi là, với Chu Tử, sự đau khổ không phải sự tuyệt vọng, và cái bi quan của Chu Tử bắt nguồn từ lòng tha thiết yêu đời, chứ không phải cái bi quan tuyệt vọng của kẻ không tìm thấy sự cứu rỗi, ở bất cứ đâu…

Nhà văn Nguyễn Mạnh Côn đã so sánh Chu Tử với J. P. Sartre và Dostoievsky, nhưng theo nhận định của tôi, những nhân vật của Chu Tử không phải là những kẻ tuyệt đối phủ nhận luân lý theo thái độ “buồn nôn” của J. P. Sartre, hoặc hư vô “nihiliste” như các nhân vật của Dostoievskỵ Những nhân vật của Chu Tử không thừa nhận nền luân lý hiện tại, nhưng vẫn tin là có thể có một nền luân lý—“une morale est possible”—như lời Camus. Những nhân vật của Chu Tử chưa tìm thấy sự cứu rỗi, nhưng vẫn tin là có sự “cứu rỗi”… Cũng như “SỐNG” không đề ra một triết lý nhân sinh, nhưng buộc người đọc phải tự tìm cho mình một nhân sinh quan.

Do đó, tôi nghĩ Chu Tử là một nhà Văn đáng cho ta cảm mến, gửi nhiều tin tưởng nơi ông.

L.M. CAO VĂN LUẬN
Viện trưởng viện Đại Học Huế

Sơ Lược Tiểu Sử Chu Tử

Chu-Tử sinh năm 1917. Ở trường Đại Học Luật Khoa ra năm 1939, làm giáo sư, hoạt động chính trị, cách mạng, rồi viết văn, viết báo. Chu-Tử là một tâm hồn khắc khoải, ngang trái, suốt đời đi tìm và chung thân bất mãn…

Nhan đề tác phẩm của Chu-Tử chỉ vỏn vẹn một chữ: từ “Sống” đến “Yêu”, từ “Huyền” đến “Loạn”, “Tiền”, “Nắng” v.v…

 

 

Thảo luận cho bài: "Sống"