Triết Học

TRIẾT HỌC
Những bộ môn văn-hóa vừa kể trên, như phong tục, ngôn ngữ, lịch sử, và khảo cổ, là những môn nghiên cứu “lề lối sinh hoạt”. Nhưng Văn-hóa bao trùm cả lề lối sinh-hoạt lẫn lề lối suy nghĩ, mà phần “suy nghĩ” lại quan trọng hơn cả phần “sinh hoạt”, vì con người thường suy nghĩ trước khi hành động.

Nghiên cứu lề lối hoặc phương thức suy nghĩ và suy luận thuộc phạm vi “Triết học”. Vì suy nghĩ dẫn đường cho sinh hoạt, như chiếc đầu tầu kéo cả đoàn tàu, nên Triết học là bộ môn quan trọng nhất. Cá nhân nọ hơn cá nhân kia, dân tộc nọ hơn dân tộc kia, chỉ vì suy nghĩ đúng hay sai, theo một triết học hay, hay dở. Do đó, không nắm vững Triết học, không thông hiểu được Văn-hóa.

Tuy nhiên, có một điều đáng chú ý: Hồi chúng tôi bắt đầu học triết học, sách vở và thầy giáo còn khuyên: Trước khi học khoa học, phải học triết học đã, vì triết học dạy cho khoa học cách thức lý luận. Vì tự ngàn xưa, triết học Cổ Hy Lạp đã phát huy được một lối lý luận rất độc đáo, gọi là Tam đoạn luận, đại khái như sau:

Đoạn 1: Đã là người, thì thế tất có ngày phải chết.
Đoạn 2: Tôi là người,
Đoạn 3: Vậy thì có ngày tôi sẽ chết.

Cả ngàn năm Triết học Tây phương hãnh diện là có Tam đoạn luận và đã chỉ đường cho khoa học. Đến thế kỷ 18, khoa học đột nhiên phát triển, mà chẳng hề sử dụng Tam đoạn luận của Triết học. Khoa học cũng lập ra nhiều phương pháp lý luận mà triết học chẳng hề biết. Thế là từ đầu Thế kỷ, riêng về phương pháp lý luận, Triết học phải cắp sách đi với Khoa học.

Chúng tôi thiết nghĩ: Chỉ học một mình Triết học, không đủ. Muốn nghiên cứu Triết học cần có căn bản khoa học. Cái đại họa của nhân loại hiện nay là Triết gia Karl Marx bóp đầu nặn ra một triết học, nhưng vì ông chỉ là chuyên-viên nghiên-cứu triết-học và thần-học, cả đời chẳng học khoa-học, nên triết-học của ông đầy tính chất phản khoa-học.

Do đó, chúng tôi xin thành khẩn khuyên các bạn trẻ một câu: Hãy học toán-học và khoa-học cho có căn-bản lý-luận vững vàng trước khi mang sách triết học ra đọc. Nếu không có sự thận-trọng ấy, rất có thể ngáp phải những triết học vô cùng nguy hại, chẳng khác gì ông Hồ đã ngáp phải triết-học Mác-xít.

Vì tầm quan-trọng đặc biệt của Triết-học và Ý-thức hệ, chúng tôi sẽ bàn riêng ở Chương XII. Quan trọng vì sự tranh chấp giữa Thế giới Tư bản và Thế giới Cộng sản, giữa chúng ta và Việt Cộng là một cuộc tranh chấp ý-thức hệ. Mà Ý-thức hệ hay, hay dở, đúng hay sai, tùy thuộc vào Triết-học phát sinh ra nó. Mà muốn xây dựng Triết-học, thì việc đầu tiên cần phải làm là Nghiên-cứu Văn-hóa, vì Văn-hóa là sự thể-hiện của Triết-học. Nếu không có Ý-thức hệ rõ ràng minh bạch, chúng ta không rõ Chống Cộng để làm gì? Chống Cộng cho ai? Chống Cộng không phải chỉ đơn thuần là “vác súng bắn chết Cộng Sản”. Nếu chỉ có vậy thì chúng ta đã thắng Cộng Sản từ khuya.

Và muốn chiến thắng Cộng Sản thì việc cần làm trước tiên là xây dựng một ý-thức hệ Nhân-Văn, hợp với Văn-hóa Dân tộc, Văn-hóa Nhân loại, và không phản khoa-học như Ý-thức hệ Mác-xít.

Tóm lại, nghiên cứu Văn-hóa là công việc tối cần, nhưng Văn-hóa là một “con voi khổng lồ”. Phải mở mắt nhìn toàn thể con voi. Không nên nhắm mắt sờ một bộ phận, rồi đoán phỏng, nói liều.