Thu Bồn- dòng sông lễ hội

Tác giả:

Thu Bồn- dòng sông lễ hội Từ con sông Mẹ Thu Bồn, những ánh lửa thiêng được thắp từ quá khứ, băng qua cánh đồng, làng mạc, ra bãi sông. Một đám rước nước mang theo dòng sông người lung linh sắc màu chảy dọc triền sông, vươn mình về Lăng Bà Thu Bồn, mở cuộc đại tế thâm nghiêm, tưởng niệm Bà mẹ xứ sở và cầu cho quốc thái dân an…

news_1370337965

Truyền kỳ về Bà mẹ xứ sở

Không một con người nào sống trên đất Duy Tân, Duy Xuyên, hay hẹp hơn là làng Thu Bồn Đông lại không biết truyền kỳ về Bà mẹ xứ sở. Mỗi đứa trẻ khi còn nằm nôi với lời ru của mẹ, trong ngôi làng nép mình bên sông Thu mơ mộng, hiền hòa đã được thổi tình yêu về Mẹ qua những câu chuyện kể của người già. Trong giấc mơ của một đời người hay những cuộc hành hương, sinh tồn, bao giờ họ cũng mang theo truyền kỳ về Mẹ.

Truyền thuyết Bà Thu Bồn thông qua lăng kính của người già hay những câu chuyện kể lưu truyền trong dân gian… dù có nhuốm màu thần bí thì Bà Thu Bồn vẫn là biểu trưng của cái đẹp, được hình thành qua quá trình giao thoa văn hóa Việt – Chăm, biểu tượng của tục thờ Mẫu và tục thờ Bà mẹ xứ sở.

Bà Thu Bồn dù là một cô con gái rượu của Phú hộ, nụ cười nở giữa hai hàm răng ngà ngọc cùng mái tóc dài ngang lưng, một công chúa của vua Mây, tung hoành ngang dọc hoặc là một nữ tướng người Chăm, xông pha giữa trận tiền, da ngựa bọc thây, chết dọc triền sông Thu Bồn… thì cuộc đời Bà cũng như một vệt sao Khuê, sà xuống hồng trần để ra tay tế độ những mảnh đời cơ cực, nghèo khổ.

Là biểu tượng của đạo đức, tình đoàn kết các cư dân và các dân tộc trong vùng, là ý chí vươn lên để chiến thắng thiên tai địch họa, đói nghèo. Bà đã được các vua Triều Nguyễn sắc phong là Bô Bô phu nhân, là Thượng đẳng Thần – vị thần có quyền năng làm cho quốc thái dân an. Vì thế, để tưởng lòng ngưỡng vọng một con người tài đức song toàn, từ rất xa xưa, dân Thu Bồn đã xây dựng tại Thu Bồn Đông một đình thờ trang nghiêm, hương khói cho Bà và mở hội tế lễ hàng năm vào giữa tiết xuân (12-2 Âm lịch). Đây là một hoạt động văn hóa mang đặc trưng sắc thái văn hóa vùng miền của các dân tộc Kinh, Chăm và các dân tộc thiểu số vùng thượng lưu sông Thu Bồn, Vu Gia tỉnh Quảng Nam. Vào ngày giỗ Bà, không thể trở về cố xứ thì những cư dân Thu Bồn lại vọng cố hương bằng tâm cảm nhiệt thành.

Lửa thiêng và nguồn sống

Con đường như một dải lụa mềm vắt ngang những cánh đồng trù phú, rụng đầy hoa xoan đưa khách về làng Thu Bồn Đông dự Hội Bà. Không còn là một lễ hội đóng khung trên một cụm dân cư của ngôi làng nhỏ hẹp, chạy dọc bên bờ sông Thu, lễ hội Bà Thu Bồn đã được đón nhận như hơi thở của cuộc sống tâm cảm đang được người đời tìm lại sau những tháng năm luân lạc.

Chưa vào chính hội, đường làng Thu Bồn Đông đã đầy ắp người, trong tiếng kèn saranai, trống ghì nằng, paranưng… của các nghệ sĩ dân gian Chăm đang hòa điệu cùng sông nước, cỏ cây và tạo vật… Du khách đắm mình trong bềnh bồng sương khói chiều quê…

Cả Thu Bồn Đông rạo rực suốt mấy ngày qua, từ sân vận động đến chợ, lăng Bà… lãng đãng ra tận bến sông xưa. Bài chòi hô hát suốt ba ngày, chợ ẩm thực quê, quầy hàng lưu niệm những sản vật của làng mở cửa liên tục vẫn không hề vắng bóng du khách.

Thảo luận cho bài: "Thu Bồn- dòng sông lễ hội"