Thú Trồng Tỉa Thủy Tiên!

Tác giả:

Sự Tích Thủy Tiên [1]


Ngày xưa, có một ông phú hộ có bốn người con trai. Khi biết mình sắp chết, ông gọi bốn người con lại, dặn các con phải chia gia tài của cha đê lại làm bốn phần đều nhaụ Bốn người đều hứa tuân theo lời cha trối lại, song vừa chôn cất xong, ba người con đầu đã vội vã làm khác ý người chết, dành phần gia tài của mình hơn, và chỉ chia cho người em út một mảnh đất cằn.
Người em út vừa thương nhớ cha, vừa buồn nỗi các anh xử tệ, ngồi khóc một mình trước mảnh đất cằn, bỗng thấy một bà tiên từ mặt ao gần đó hiện đến bảo: "Thôi con đừng khóc nữạ Khoảng đất về phần con có chứa một kho tàng mà các anh con không biết đến. Kho tàng đó là những mầm của một thứ hoa vô giá, mỗi năm cứ đến mùa xuân là sẽ đâm chồi, nở hoa từng hàng chi chít trên đất của con. Con hái đem bán rất được giá, nhờ đó mà con sẽ trở nên giàu có chắc chắn hơn các anh con." Người em út ngạc nhiên mừng rỡ chưa kịp cám ơn thì bà tiên đã biến mất.
Đến mùa xuân ấy, đúng lời bà tiên đã nói, mảnh đất cằn của anh mọc lên một thứ hoa trắng ngào ngạt hương thơm. Để nhớ đến ơn của bà tiên, người em út đặt tên cho thứ hoa này là Thủy Tiên.
Các tay chơi hoa cùng các nhà giàu có tranh nhau mua hoa Thủy Tiên quý hiếm với một giá rất đắt, chẳng mấy chốc người em có nhiều tiền bạc. Rồi cứ mỗi lần Tết đến, người em út làm chủ mảnh đất đầy hoa Thủy Tiên, lại được dịp làm giàu thêm, hơn hẳn cả ba người anh tham lam. Người ta cho rằng hoa Thủy Tiên đem lại sự phát tài và thịnh vượng, cho nên chơi Thủy Tiên đã thành ra một tục lệ vào lúc đón Xuân. Những ngày cuối năm, người ta chăm sóc Thủy Tiên để cho hoa nở đúng vào giờ giao thừa, mang lại dấu hiệu tài lộc may mắn trong năm mới. (*)

Chọn Cắt Tỉa Trồng Thủy Tiên… Thưởng thức Tết

Chọn được một củ Thủy Tiên có lẽ là một trong những bước quan trọng nhất để đảm bảo cho việc Bạn sẽ có một bát (chậu) Thủy Tiên thật là ưng ý!
Nên chọn giống từ Trung Quốc, có 5 củ dính vào nhau (in cluster of 5) càng gần cỡ với nhau càng tốt (thường thì một củ chính giữa sẽ lớn hơn 4 củ kia)… 

Chọn củ Thủy Tiên loại nhẹ hơn và phần rể đen hơn có hình dạng như một nải chuối có 5 trái tròn ngắn là Bạn đã chọn đúng loại Thủy Tiên đơn sẽ có hình dạng như 


"Chén Vàng trên Đĩa Bạch Ngọc" (golden cup set on a white saucer).

Cắt gọt củ Thủy Tiên cũng là một bước khá quan trọng, Bạn nên tìm mua hay biến chế vàidụng cụ cắt gắp

(Nhíp, Kéo Nhỏ Nhọn, Dao Mổ Ngang Dọc Máng). An toàn nhất là Bạn làm việc trên một tấm nệm nhỏ (small foam surface), củ Thủy Tiên sẽ có hai mặt trên dưới khác nhau nên Bạn chỉ nên cắt mặt trên cũng là mặt lồi lõm hơn (mặt dưới tương đối phẳng hơn sẽ giúp Bạn trong việc giữ vững vàng cây Thủy Tiên hơn trong bát nước). Khi cắt, Bạn nên bắt đầu từ một phía mà thuận với tay thuần thục của Bạn (như là từ phải sang trái cho những ai thuận tay phải). Nên bắt đầu cắt từ chính giữa của củ ngoài cùng và bóc ra từng lớp một (one layer at a time) và đừng cắt quá một nửa củ hay dưới 180 độ cũng đừng cắt phạm vào phần cuối hay phần có rể… Xen kẻ vào giữa các bẹ của củ Thủy Tiên là các lá mầm màu lục và các giò (dò hay rò) hoa có màu vàng, theo nguyên tắc chung: nếu không bị cắt phạm vào thì các thứ này sẽ mọc lớn lên theo chiều thẳng đứng, vì thế nếu Bạn muốn cho nó sẽ cong hay xoắn lại thì phải cắt phạm vào phía muốn được cong hay xoắn từ một nửa cho đến 2 ly (0,5-2 mm); như thế các Bạn sẽ định hướng mà chọn cắt phạm vào các lá mầm và giò hoa theo hướng 

trái, phải, trước hay sau theo ý chọn!

Ý hướng thông dụng nhất thường gọi là "Thiên Địa Nhân"

Nhánh Thiên sẽ được để nguyên, nhánh Địa sẽ được cắt phạm vào đến gần nửa bề ngang của lá và nhánh Nhân sẽ chỉ cần cắt phạm vào từ một nửa cho đến một ly (0,5-1 mm) mà thôi! Qúy Bạn có thể chọn chỗ cho nhánh Thiên (cao nhất) về một phía hay ở chính giữa nhưng kế đó nên là một nhánh Nhân (vừa hay trung) và tiếp theo sẽ là nhánh Địa (thấp nhất) hay ngược lại… để tránh trường hợp bị cao thấp (so le) quá đáng!

Trồng Thủy Tiên có hai cách: Một là vùi vào đất ẩm dưới 5-7 cm đất xốp và chờ cho đến khi sinh hoa… kết củ con mới; Hai là ngâm vào nước suối mát hay nước mưa như là loài cây sống trong nước (aqua plant).

Sau khi đã cắt củ Thủy Tiên như ý muốn (có hìng dạng như là Bạn đã chẻ đôi cả 5 củ Thủy Tiên và chỉ giữ lại phần phía dưới "bottom half"), Qúy Bạn nên đặt sấp (mặt đã cắt xuống dưới) vào bát nước cho được 3 ngày, sau đó thay nước và lật ngữa củ Thủy Tiên lên và nên cất vào chỗ có nắng. Hàng ngày Bạn nên quan sát sự tăng trưởng và cắt tỉa gở rối cho các lá để chúng sẽ không đan xoắn lẫn vào nhau, cũng nên dùng một tấm khăn giấy loại chắc (high fiber napkin) gấp làn 4 hay 8 tuỳ vào củ Thủy Tiên lớn hay nhỏ…

Thông thường Thủy Tiên trồng trong nước sẽ ra hoa vào 18-22 ngày tùy vào mức ánh sáng và nhiệt độ của môi trường đã được trồng… Trong những trường hợp Bạn cần thúc (ép) cho ra hoa sớm hơn thì cần phải cho bát Thủy Tiên vào một hộp giấy (carton) và chiếu đèn (green house light bulb) suốt ngày đêm… Ngược lại, nếu Bạn cần kìm hãm lại sự tăng trưởng của bát Thủy Tiên thì Bạn chỉ cần cất cả bát Thủy Tiên vào tủ lạnh… để chờ khách qúy như Chúa Xuân đang đến muộn chẳng hạn!

Trung bình bát Thủy Tiên sẽ cho Bạn những giây phút thoải mái… kéo dài 4 đến 6 tuần cho trọn tháng Tết…

Hoa Thủy Tiên

Trừ tịch đêm ngồi ngắm thủy tiên 
Hương trầm thoang thoảng nét uyên nguyên 
Sắc hoa phơn phớt màu vi diệu 
Cánh lá cong cong dáng dịu hiền 
Lấp lánh sương đêm trời tĩnh lự
Rung rinh cánh hạc gió sầu miên 
Say vầng bạch nguyệt tràn thi tứ 
Mơ khúc nghê thường lạc lối tiên ….

Vương Ngọc Long

Daffodil

I wandered lonely as a cloud 
That floats on high o'er vales and hills, 
When all at once I saw a crowd, 
A host, of golden daffodils; 
Beside the lake, beneath the trees,
Fluttering and dancing in the breeze.

Continuous as the stars that shine 
And twinkle on the Milky Way, 
They stretched in never-ending line 
Along the margin of a bay: 
Ten thousand saw I, at a glance, 
Tossing their heads in sprightly dance. 

The waves beside them danced; but they 
Out-did the sparkling waves in glee; 
A poet could not but be gay, 
In such a jocund company; 
I gazed–and gazed–but little thought 
What wealth the show to me had brought.

For oft, when on my couch I lie 
In vacant or in pensive mood, 
They flash upon that inward eye 
Which is the bliss of solitude; 
And then my heart with pleasure fills,
And dances with the daffodils.

William Wordsworth (1770-1850)


Thủy Tiên 

Tôi cô đơn như mây trời phiêu lãng 
Lướt bay cao qua vực đá núi đồi 
Bỗng ngàn hoa khoe sắc đón chào tôi 
Ôi ! Thủy Tiên đóa hoa vàng rực rỡ 
Dưới tàn cây, bên hồ xanh đua nở 
Trước gió ngàn tha thướt múa vui ca 

Trông xa xa như một dãi ngân hà 
Đêm dầy dặc muôn vì sao lấp lánh 
Bước thênh thang trên con đường vô định 
Và vươn dài theo vịnh biển mênh mang 
Trước mắt tôi sao xiết kể vô vàn 
Ngàn cánh hoa tưng bừng vui múa hát 

Cùng sóng biển lăn tăn mừng nhảy nhót 
Riêng Thủy Tiên lả lướt dáng dịu dàng 
Trong vô cùng thi sĩ thấy hân hoan 
Dù là kẻ đứng ngoài không nhập cuộc 
Tôi mãi nhìn chưa bao giỡ hiểu được 
Cái món quà Thượng Đế đã ban cho 

Những đem nằm trăn trở thấy bơ vơ 
Giữa trống vắng và cõi lòng u uất 
Là cảnh tượng chập chờn trong ánh mắt 
An ủi mình khi quạnh quẽ đơn côi 
Nhịp tim tôi đập sung sướng tuyệt vời 
Là những lúc cùng thủy tiên nhảy múa

Vương ngọc Long dịch 

Hoa Thủy Tiên
Nhạc Sĩ: Lê Thương 

Một nghìn năm trước
Trong đời Trần Nam quốc
Có cô công chúa loà
Cả đời nuôi nấng hoa
Trời làm nắng gió
Sau một chiều giông tố
Các hoa trên gác lầu
Phải một cơn đớn đau
Nàng bạch mẫu đơn
Trôi lạc mất con
Khấn xin công chúa loà
Tạ đền nụ hoa cho bà
Lòng nàng công chúa
Thương người và hoa quá
Đến đêm xin khấn trời
Xin đền nụ hoa đã rơi
Nàng bày trên gác
Ước chừng mười tô nước
Khấn xin ba tháng ròng
Nhưng trời chỉ cho nước trong
Ngày tháng chóng qua
Thu hè đã xa
Cuối đông năm đó trời
Cho nàng thuỷ tiên xuống đời
Nằm chìm trong nước
Đang chờ thời gian lướt
Thấy cô công chúa loà
Cô nàng thuỷ tiên tiến ra
Trình bày trên bát
Ba lòng vàng thơm ngát
Khiến cho đôi mắt loà
Của nàng công chúa sáng ra
Nàng mở mắt xong
Trông vào tô nước trong
Thấy xuân năm đó trời
Cho nàng thuỷ tiên xuống đời

Cung Chúc Tân Xuân Qúy Thành viên và Bạn đọc!
Đang chờ Xuân Giáp Thân!

LT


1. Từ Vietmedia: http://www.vietmedia.com/kidspage/?&L=thuytien.html 

Thảo luận cho bài: "Thú Trồng Tỉa Thủy Tiên!"