Trịnh-Công-Sơn-của-tôi

Tác giả:

Trịnh-Công-Sơn-của-tôi 

Ðằng Kia Góc Phố, Bên Kia Ðời… 

I. 
tôi chưa hề quen ông, nhưng ông rất quen tôi, 
đi đi về về với từng ngõ ngách tim tôi. 
tôi chưa hề trò chuyện cùng ông, nhưng ông tâm sự cùng tôi, 
rất nhiều, khi tôi một mình trong tĩnh lặng, như bây 
giờ. 

II. 
hồn nhiên tôi, ông nâng niu. 
băn khoăn tôi, ông thấu đáo. 
phẫn nộ tôi, ông vỗ về. 
chán nản tôi, ông rủ rê. 
vô thường tôi, ông cảm thấy. 
yếm thế tôi, ông nhận chân. 
miệt mài tôi, ông tích tụ. 

III 
năm nào tôi dẫn vợ con đi nghỉ hè với thiên nhiên. một buổi sáng, tôi dẫn con ra chỉ cho cháu xem núi xanh có tuyết phủ đỉnh cao. tôi vừa chỉ, vừa cắt nghĩa. một lúc sau, tôi nhìn xuống, con tôi không màng đến cảnh thiên nhiên hùng vĩ, cũng chẳng nghe lời tôi nói. cháu đang nhìn chăm chú một con sâu đang bò trên thân mỏng một loài dã thảo, chầm chậm tiến về phía nụ hoa. 

cái tôi yêu ở ông là thế. tài hoa, nhưng vẫn phải nhạy cảm để nhìn ra cái ngẫu nhiên giữa cái đương nhiên. triết lý, nhưng vẫn phải tinh tế để bắt được cái vô thường trong những tia chớp bình thường. 

tôi yêu nhạc ông là vậy. trong cái thông hiểu của một người biết chiêm nghiệm để thu thập, ông vẫn, cùng một lúc, là đứa trẻ thơ với những ý nghĩ hồn nhiên và ngộ nghĩnh. và sống được hai tâm hồn ấy trong một lúc, hay ít ra trong nhạc của ông. chúng, những ca khúc đó, là hiện thân của cả hai, cùng một lúc. 

cái hay, cái bén nhạy, cái tinh vi, ai cũng nghe ra. 

riêng tôi, yêu lắm những câu hỏi, những ngôn từ, những y 鮧hĩ thiết tưởng chỉ có những đứa bé mới bật ra, và cũng chỉ những đứa bé chúng đặt ra với nhau: 

em đi qua chuyến đò lắng nghe con sông nằm kể 
trăng ơi, trăng rất tệ, mày đi nhớ chóng về 

tôi vẫn nhìn thấy em giữa đám đông xa lạ 
vì em như chim trắng giữa trống đồng bước ra 

đời sẽ cho lộc và đời sẽ cho hoa 
em suối kia rất ngọt và tôi đứng hai bờ 
đời sẽ cho lộc và đời sẽ cho hoa 
em líu lo bên đời dạy tôi biết xa gần 

em là ai? em là ai? 
tôi tìm hạt bụi bay trong cuộc đời 
tuổi mười sáu, xanh cho mọi người 

thằng bé xinh xinh ra đông giữa ngọ 
mặt kia lồ lộ mang ý yêu tinh 
yêu tinh cùng diều cùng diều bay quanh 
vươn tay chào mừng từng loài chim quen 
mê man trời hồng vượt đồi lên non 
lên cao mịt mùng 

tôi như trẻ nhỏ ngồi bên hiên nhà 
chờ xem thế kỷ tàn phai 

IV. 
ông ra đi, có nhiều tiếc nuối. 

nhưng tôi tin, ông không bận bịu, không vấn vương. 

từ khi con người đó thôi không làm nhạc nữa, hoặc nếu có, 
từ khi không phổ biến nhạc của mình nữa, 
con người đó đã chia tay cùng những gì mình tác tạo. 
không chối bỏ chúng, nhưng không quyến luyến chúng. 

người đi, nhạc ở lại trong lòng người nghe. là điều hẳn nhiên. 

nhưng trái tim âm nhạc đó, với tôi, đã một hành trình mới 
về nơi 
nhạc không là âm thanh, mà là sự lặng thinh 
lời ca không là ý niệm, mà là cái vô ngôn của tri duy. 

thường, không ai nghe được. 
nhưng nếu cảm nhận được sự dứt khoát sáng tạo đó, 
thì ca khúc mới ấy vẫn miên trường. 

V. KẾT 
tôi viết những dòng chữ này lúc vào khuya bên châu Mỹ. 
ngay bây giờ, bên kia, tiễn đưa bắt đầu, xót thương hồng thủy. 

(tôi vẫn nghe giọng hát ấy cất lên trong cõi thinh lặng, 
giữa những tiếng khóc đang níu kéo, hoài 
những nỗi buồn đau.) 

riêng tôi, tôi vẫn nghe, vẫn thấy, vẫn tâm tình cùng trái tim 
ấy – 
trong giấc ngủ ngoan của con tôi trong vòng tay mẹ cháu, 
(giọt nước mắt thương con, con ngủ me mừng…) 
trên vài chiếc lá vàng còn sót lại trong khu vườn bắt đầu 
vào xuân, 
(đôi khi thấy trên lá khô một giòng suối…) 
và ở mỗi tao ngộ, 
mỗi góc phố, 
mỗi con đường, 
mỗi chia ly, 
mỗi tang thương, 
mỗi hạnh phúc, 
mỗi… 
mỗi… 
và muôn vàn mỗi cái-mỗi khác 
đã 
đang 
và sẽ đến với chúng ta… 


này Chinh, 
này Lan, 
và này Tú… 
có nghe chăng?… 

"hắn" vẫn đứng… 
đằng kia góc phố, bên kia đời – 
" … tiếng ru mẹ hát những năm xưa 
mãi là lời ca dao bốn mùa 
tìm thấy nỗi nhớ từ mỗi chiếc lá 
góc phố nào cũng thấy quê nhà… " 

hắn vẫn đứng. 
đằng kia góc phố, 
bên kia đời. 
vẫn hát 
cho từng nỗi-khốn-khó-an-thường 
trong mỗi chúng ta. 


Nguyễn Phước Nguyên 
4 tháng 4, 2001 

 

Thảo luận cho bài: "Trịnh-Công-Sơn-của-tôi"