Trò chơi dân gian độc đáo trong các lễ hội truyền thống của người M’nông, Đắk Nông

Tác giả:

(Cinet – DTV) – Trong các lễ hội của người M’nông (Đắk Nông) không thể thiếu các trò chơi dân gian truyền thống của đồng bào. Nó luôn mang lại sự hào hứng thú vị cho người tham gia.

Những trò chơi dân gian luôn là những điểm nhấn tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong các lễ hội của người M’nông.

daknong-cogaimua

 

Trong các lễ hội truyền thống của người M’nông, bên cạnh phần nghi lễ linh thiêng, trang trọng, một trong những hoạt động không thể thiếu mang đậm bản sắc văn hóa đó là các trò chơi dân gian như: Đánh chiêng đốt cây chuối tươi, thi bắt cá, bắt cá trong ché…

Đánh chiêng đốt cây chuối tươi

Trò chơi này thường diễn ra hầu hết các lễ hội. Thậm chí trong sinh hoạt cộng đồng của các nhóm họ như uống rượu cần, đãi anh em bà con giúp đỡ nhau sau vụ tuốt lúa làm cỏ phát rẫy, làm nhà v.v…

Trước khi thi, người ta chuẩn bị một đống củi to đốt cháy để có nhiều than và có 2 đến 3 cây chuối tươi đường kính 12 cm đến 15 cm. Để tham gia trò chơi này, mỗi dòng họ trong một bon hoặc bon trên bon dưới chọn người biết nhiều bài chiêng thành lập một đội gồm có 6 người.

Cuộc thi có quy định người đánh chiêng phải đứng hoặc đi vòng tròn, không được ngồi đánh chiêng, không được đánh nhầm bài (lộn bài này qua bài khác), đánh cho đều, đúng nhịp, không được thay đổi chiêng giữa người này và người kia, hoặc đang chơi mà thay người. Bắt đầu đánh, khi đốt lửa và kết thúc khi cây chuối cháy đứt làm 2 đoạn.

Bên thắng cuộc là bên có nhiều bài chiêng tiếp tục đánh khi bên kia không còn bài để đánh hay đánh ít bài hơn. Sau khi phân thắng thua, người thua phải chịu phần thưởng cho đội thắng. Phần thưởng thường là một con gà, một ché rượu nhỏ để hai bên uống chung với nhau.

Thi bắt cá

Trò chơi này thường diễn ra vào mùa khô từ tháng 2 đến tháng 5. Vào mùa này sông suối nước cạn, bon làng hay tổ chức bắt cá bằng nhiều cách như tát hết nước để bắt cá, đánh thuốc bằng rễ cây rừng. Mỗi khi có cá nhiều, đồng bào tổ chức trò chơi thi bắt cá giữa gia đình, dòng họ với nhau hoặc giữa bon này với bon kia.

Khi thi, mỗi bên (gia đình hoặc dòng họ) cử ra 3 đến 5 người cùng nhau đến một con suối hay một ao tù để thực hiện cuộc thi này, họ cùng quy ước, bên nào bắt được nhiều cá, (bên thắng) từ 30 kg đến 40 kg thì đem tặng cho dòng họ bắt ít cá (bên thua). Bên thua phải thưởng lại bên thắng một con heo, một ché rượu to (ché rượu cao ngang lưng người). Bên thua được bên thắng thưởng một con gà và một ché rượu nhỏ.

Hai họ đem phần thưởng này chung lại cùng ăn cùng uống và trao đổi kinh nghiệm về bắt cá cũng như công việc khác. Trong khi cùng vui vẻ chiêng được tấu lên cùng các làn điệu dân ca, họ chung vui đến khi rượu nhạt và trời sáng thì họ về nhà và lo công việc riêng.

Thi uống rượu cần

Rượu cần là thức uống không thể thiếu đối với đồng bào M’Nông trong tiếp đón bạn bè. Sau một ngày lao động, tối về, đêm xuống hát Sử thi, nhất là lễ hội không chỉ dùng rượu cần trong nghi thức đón khách mà người M’Nông đưa uống rượu cần trờ thành môn thi trong lễ hội được diễn ra với 2 đối tượng: Uống thi từng người, uống thi từng nhóm người, giữa bon này với bon kia.

Trước hết là phải chọn người uống nhanh, uống khỏe. Nước đổ đầy ché và khi uống, đổ thêm một sừng trâu đến một trái bầu hoặc ống nứa có dung lượng gần 2 lít nước. Cứ hết là thêm nước vào, uống đến khi phân định người thắng cuộc.

Thảo luận cho bài: "Trò chơi dân gian độc đáo trong các lễ hội truyền thống của người M’nông, Đắk Nông"