Việt Nam Và Du Khách

Tác giả:

1. Miền Bắc


Du khách ngoại quốc, không kể người ngoại quốc gốc Việt, mà Việt Nam ưu ái tặng cho mỹ danh Việt Kiều, phần đông là người Pháp, và thứ đến là từ các nước Âu Châu, Đức, Thuỵ Sĩ, Thuỵ Điển. Các nước láng giềng như Đài Loan, Hồng Kông, Trung quốc, Thái Lan, Nhật, Úc cũng thích đến Việt Nam vì gần. Tất nhiên người Mỹ cũng chiếm một con số nhiều vì có những liên hệ từ trước. Việt Nam và Cam Bốt là hai nước còn hoang sơ và có nhiều người lại thích tính chất này.

Trước hết xin nói đến anh Pháp, để phân biệt với từ Tây, mà Việt Nam ta dùng để gọi chung du khách phương Tây, vậy Tây không nhất thiết là từ Pháp tới, hơn nữa số đông dân chúng không phân biệt được Tây, Úc hay Anh, Mỹ. Người Pháp vẫn thích tới Việt Nam. Ngoài giá cả rẻ, các Tây già (lại quen miệng) vẫn nhớ thời vàng son. Cùng con cháu về Việt Nam nghỉ mát, họ đi thăm lại những di tích xưa, in dấu một thời vang bóng. Cũng là người ngoại quốc trở lại Việt Nam trước nhất, nên có rất nhiều nhà hàng cũng như tiệm bánh Pháp, mà bánh mì Tây đã trở thành món ăn bình dân của người Việt. Xa ngàn trùng nhưng Việt Nam đối với người Pháp vẫn rất đỗi thân quen!

Pháp và Sapa:

Tại các chốn du lịch xa xôi như Sapa, ta thấy dấu hiệu Franco rất rõ. Là thành phố mà trước đây người Pháp đã khám phá, nhưng không như Đà Lạt, sau bao nhiêu năm chiến tranh, thành phố miền núi, đất sống của người dân tộc bị lãng quên, và mới được khai thác mười năm trở lại, nay trở thành một chốn du lịch rất có tiếng, nhờ khí hậu mát mẻ, trong lành, và còn mang tính chất hoang dã. Đường tới Sapa vẫn còn gian nan, phải lấy tàu lửa đi Lào Cai, rồi từ đó lấy một chuyến xe đi mất khoảng nửa tiếng. Nhưng cũng nhờ gian nan, hẻo lánh mà Sapa thu hút khách du muốn tìm nơi vắng lặng, xa chốn phồn hoa đô thị, đến một chốn nghỉ ngơi, tìm lại mình? Thành phố tuy nhỏ, nhưng đầy đủ tiệm ăn, từ quán bình dân bán cơm lam, thắng cố, lợn cặp nách, cho đến các tiệm ăn Việt Nam, quán ăn Pháp có không khí Tây, ngồi ngoài vườn, giàn hoa leo nhỏ li ti, bàn trải khăn trắng, nhưng thức ăn vẫn thuần Việt Nam, thịt gà luộc, rau muống xào tỏi …

Có rất nhiều khách sạn lớn nhỏ, từ bình dân đến sang sang, mà sang nhất là Victoria, nằm trên ngọn đồi, bên dưới là phố chính của Sapa. Phần đông khách trọ của Victoria là người Âu Châu. Như mọi khách sạn sang khác, Victoria có buổi ăn sáng kiểu buffet, đầy đủ các loại bánh mì, trứng, jambon (thịt nguội) và có cả thức ăn Việt Nam. Vì đường xá xa xôi, nên đặc biệt tại Victoria có bánh mì, mứt (confiture), có lẽ do đầu bếp tự tay làm hàng ngày để phục vụ khách trọ, vì thế thức ăn có cá tính hơn những khách sạn khác. Nhân viên phục vụ tại những nơi hẻo lánh như thế này, là từ các vùng khác đến, phần đông làm việc mấy năm mới về lại quê. Lương tiền khiêm nhường, họ là thành phần lao động, âm thầm, nhẫn nhục, đóng góp vào sự phát triển của ngành du lịch.
Đường lên Sapa ngoằn ngoèo, sáng sớm mây phủ la đà. Vào mùa hè, năm giờ trời đã sáng, trông rõ các nương ruộng thấp cao, ngăn nắp. Người Mường đi từng đôi, hoặc ba, bốn người, bận quần áo dân tộc họ, mà nhiều nhất là người Mường đen, do y phục là màu đen. Trên đường là những bảng hiệu tiếng Pháp chào mừng quan khách: Bienvenue à Sapa. Nhưng đường về lại thấy biển bằng tiếng Anh: See you again.

Ngoài du khách Pháp, người Âu Châu nói chung thích viếng Sapa, nhiều nhất là giới thanh niên thích Hiking, tức leo núi, vì Sapa là thành phố nhiều đồi núi, đất sống của người dân tộc (miền Nam gọi là người Thượng), mà đông nhất là người Hmong, Mường đen. Đưa nước lên đồi không phải là chuyện dễ, cho nên các nương ruộng được xây chồng lên nhau để giữ nước, nước của nương này đổ xuống nương kia. Người Mường nhỏ con so với người Việt, có lẽ vì họ đi bộ suốt ngày. Các rẫy và láng nằm rất sâu dưới đồi, hàng ngày người Mường phải leo lên leo xuống, đi bộ cả cây số dài để tới các làng, tỉnh thành, tương đối phẳng của người Kinh ở để buôn bán, làm ăn. Người xứ nào bận đồ theo dân tộc họ, người Mường đen bận bộ đồ đen, ống chân quấn tất cho đỉa khỏi bám vào.

Người miền núi, gọi chung người dân tộc – miền Nam ta gọi là người Thượng – rất thật thà. Nhà nào nuôi trâu, bò, gà, dê, sáng ra cứ thả cho chúng đi ăn. Chiều chúng tự động về, nếu không thấy mới sai trẻ ra lùa về, giữa nhau họ không sợ mất súc vật, vì họ không biết ăn cắp là gì. Món ăn dân tộc nổi tiếng trong vùng là cơm lam, tức cơm nếp nấu trong ống tre, dẻo và ngon. Ngoài ra còn có món thịt heo nướng xăm trong cây và trứng nướng. Sáng sớm trong láng, họp lại cùng nhau làm thịt một con heo, rồi chia thịt cho từng nhà, mỗi nhà có cách ngâm thịt khác nhau, chứ tất cả cửa hàng nơi thác Bạc đều cùng một con heo mà ra. Thịt heo vì tươi nên ăn rất ngon, ít mỡ. Ngày mai họ lại đổi phiên xẻ một con heo của nhà khác. Hai món ăn thịnh nhất giữa người dân tộc với nhau là thịt heo cắp nách và thắng cố. Heo cắp nách là heo con, có thể bồng một bên nách. Thắng cố là món thịt hổ lốn, nhiều mỡ, chỉ có người dân tộc mới thích ăn, nhưng vì đi rừng vất vả, nên chẳng thấy ai mập vì món ăn này. Người dân tộc nói chung, lập gia đình rất sớm, con gái khoảng 14, 16 tuổi đã lấy chồng. Những người buôn bán ở chợ thường nói sỏi tiếng Kinh. Họ thường bán những khung vải dệt bằng vải thô để bán cho du khách. Ngoài ra cũng có các loại nấm, rượu đủ loại tại các cửa hàng.

Thắng cảnh nhiều người viếng nhất ở Sapa là Thác Bạc. Xe đổ bên dưới, du khách có thể leo lên đến gần sát con thác để trông lên nguồn, qua cầu thang, có đoạn bằng gỗ, đoạn khác xây bằng đá. Thế nhưng các bậc cầu thang không đều nhau, nước thác lại bắn vào nên lúc nào cũng ướt, trơn trợt, hãy coi chừng. Người trong nước hình như quen rồi, họ mang dép đi tự nhiên, nhiều cô còn mang giày cao gót nữa! Chỉ có du khách nước ngoài thì có phần ngại, nhất là những người lớn tuổi. Không thấy có bảng hiệu cảnh cáo nào cả. Quý vị du khách có tính đi Sapa thì nên mang theo giày thể thao, kẻo giày thể thao bày ở thương xá Hà Nội rất đắt. Giá đôi giày là hơn hai triệu, mà 100 đô là một triệu rưỡi, vậy đôi giày Nike là khoảng 130 đô. Ở Mỹ đôi giày trên 100 đô là đôi giày nhà nghề, chuyên để chơi một bộ môn thể thao. 40, 50 đô là đã mua được đôi giày rất tốt rồi! Vậy không phải thứ gì ở Việt Nam cũng rẻ đâu!

Hàm Rồng, Cổng Trời nằm trong một công viên ngay trong thị xã. Nên chuẩn bị cặp giò để leo lên các bực thang rất cao, sẽ tới một công viên nhiều loại hoa, nhất là hoa Lan. Một ngày nhàn tản, dạo chơi công viên ngắm hoa rất thích! Sau đó bạn cứ tự nhiên theo chân các nhóm người trong công viên mà leo lên Cổng Trời. Đứng trên cao chúng ta chiêm ngưỡng được cả thành phố bên dưới.

Người Trung Quốc và Lào Cai:

Tuy gần biên giới Trung quốc, nhưng ít thấy người Hoa tại Sapa. Người Hoa có mặt rất nhiều ở Lào Cai, một tỉnh lỵ biên giới Việt Hoa. Tại trạm xe lửa Lào Cai, du khách xuống tàu, quang cảnh vắng vẻ, tiêu điều, không ồn ào như các nhà ga tại thành phố lớn. Qua trạm hải quan, bên ngoài không khí rộn ràng hơn với tiếng mời chào lia chia của các xe hơi, xe ôm. Nếu du khách không có người đón đưa, thì sẽ không khỏi bở ngỡ, vậy muốn tránh tình trạng “không-biết-nên-gởi-thân-phận-mình-cho-ai”, thì nên đi qua tour du lịch cho tiện việc sổ sách.

Lào Cai là cửa ngõ của biên giới Hoa Việt, thành ra mọi hoạt động nhằm vào sự vận chuyển hàng hóa giữa hai nước, nhưng chắc chắn là phía Trung quốc nhiều hơn. Đang thời kỳ bành trướng, nhiều nhà mới xây, nhiều cơ sở công cộng, kỹ nghệ được cất lên trong công việc mở rộng giao thương với Trung quốc, nhưng Lào Cai chỉ là trạm dừng chân cho khách phương Tây. Tỉnh không có gì hấp dẫn, là một thành phố buôn bán, nhưng vẫn còn nghèo, không có một công trình kiến trúc gì đặc sắc. Thành phố có rất nhiều tiệm ăn, đa số là bình dân. Trong khi dừng chân chờ đợi chuyến tàu, chúng tôi vào quán gọi món mì xào, cháo của người Hoa. Cháo ngon, nhưng mì thì bơi trong mỡ, lại là mì gói, nhìn thật kém hấp dẫn. Thế nhưng tiệm ăn rất lớn, hai tầng đầu dùng là nhà hàng, còn tầng thứ ba là phòng ngủ, cho khách ngừng chân tạm qua đêm, hay vài giờ đợi chuyến tàu kế tiếp. Tiệm ăn lớn như vậy chứng tỏ có một dân số khá đông ở Lào Cai, tiệm có lẽ dùng để làm đám cưới hay tiệc tùng cho nhân viên công sở. Nói chung, tiệm ăn, khách sạn Lào Cai nhằm phục vụ khách đi công tác, hay buôn bán từ Trung quốc qua. Điểm đặc biệt của nhà hàng tại Lào Cai (và cả Hạ Long nữa) là muốn vào tầng đầu tiên phải leo lên một cầu thang khá cao. Sau này tôi suy ra, chắc có lẽ xây như vậy để tránh lụt trong mùa mưa.

Vịnh Hạ Long là chốn du lịch quốc tế, và du khách từ Trung quốc rất thích viếng Hạ Long. Theo lời anh hướng dẫn viên thì tại Trung Hoa, có một vùng đất có cảnh trí rất giống Hạ Long, nhưng nằm trên đất liền, đó là lý do chính người Hoa thích Hạ Long. Về sau tôi có vào mạng kiếm, và có thấy một vùng đất ở Trung Hoa rất giống Hạ Long, nhưng nhỏ hơn và cũng có nước bao quanh. Dịp hè du khách đến Hạ Long nhiều nhất, nhưng người Hoa còn thích viếng Hạ Long vào ngày mồng hai Tết, hoặc tháng Tết, vì họ tin rằng đi về phương Nam là tốt.

Gần đây Việt Nam ra thông cáo sẽ biệt đãi người Hoa, dành mọi sự dễ dàng trong thủ tục du lịch đến viếng Việt Nam. Đó là quyết định của các quan lớn, còn các nhân viên phục vụ trong ngành du lịch lại không mấy có cảm tình với khách du Trung quốc. Được biết, khách du Trung quốc phần đông là nông dân, tương đương với chữ nhà quê mà ta dùng thời trước. Họ thuộc giới lao động, nay làm việc có tiền bạc dư dã, đi du lịch tại các nước láng giềng gần và rẻ. Du khách Trung quốc ồn ào, chen lấn, kém lịch thiệp so với người Tây Phương, người Nhật, Nam Triều Tiên và Đài Loan. Sáng sáng tại khách sạn Sài Gòn Hạ Long, tầng 14, có dọn thức ăn sáng kiểu buffet cho du khách. Thức ăn rất nhiều, đầy đủ, quen thói chen lấn, dành được đi trước. Một người đàn bà người Hoa đưa tay giựt cái muỗng của cô bé trong nhóm tôi, lúc cô nhỏ đang loay hoay không biết nên múc cháo hay múc canh! Theo lời của anh hướng dẫn viên, tôi có cảm giác hai bên dân cư Việt và Trung quốc có những tình cảm dè dặt với nhau. Người Việt không thích cách cư xử sỗ sàng và kém lịch sự của các ông láng giềng ỷ mình lớn xác này.

Riêng Vịnh Hạ Long, chắc không cần phải nói nhiều. Cảnh đẹp như trong tranh. Hạ Long đang được phát triển thành một chốn du lịch quốc tế, có sân bay nhỏ và có sân golf.

(Xin xem tiếp Miền Trung)

tvmt

 

Thảo luận cho bài: "Việt Nam Và Du Khách"