Vịnh bách chu – tức sương nữ

Tác giả:

Chiếc bách buồn về phận nổi nênh
Giữa dòng ngao ngán nỗi lênh đênh
Lưng khoang tình nghĩa mong đầy đặn
Nửa mạn phong ba luống bập bềnh
Chèo lái mặc ai lăm đỗ bến
Buồm lèo thây kẻ rắp xuôi ghềnh
Ấy ai thăm ván cam lòng vậy
Ngán nỗi ôm đàn những tấp tênh
(Bản khắc 1914)

Tựa đề nguyên tiếng Hán, có nghĩa “Vịnh thuyền gỗ bách – tức gái goá”

Khảo dị:
– Bản Quốc văn tùng ký
Tựa đề: Vô đề 1
Câu 2: Trong dòng chao chát nước lênh đênh
Câu 3: Lưng khoang tình nghĩa dường lai láng
Câu 5: Cầm lái mặc ai lăm đỗ bến
Câu 6: Giong lèo thây kẻ rắp xuôi ghềnh

– Bản Xuân Hương thi vịnh
Tựa đề: Vịnh sương phụ
Câu 3: Lưng khoang tình nghĩa dầu dan díu
Câu 4: Nửa mạn phong ba vỗ bập bềnh
Câu 5: Cầm lái mặc ai lăm đỗ bến
Câu 6: Kéo buồm thây kẻ rắp xuôi ghềnh

Chiếc bách

Chiếc thuyền bằng gỗ bách; nguyên là tên bài thơ “Bách chu” trong Kinh Thi, nội dung nói chiếc bách lênh đênh, trôi nổi theo dòng nước… Sau văn học cổ dùng từ chiếc bách, thuyền bách để chỉ thân phận lênh đênh, trôi dạt, không nơi nương tựa của người phụ nữ.

Bài khác có cùng chú thích:

  • Hồi 20 (Nguyễn Du)

Nguồn: Kiều Thu Hoạch, Thơ nôm Hồ Xuân Hương, NXB Văn học, 2008

Thảo luận cho bài: "Vịnh bách chu – tức sương nữ"