Xuân về trảy hội chùa Hương

Tác giả:

Hướng đến đại lễ 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, Chùa Hương đang tích cực chuẩn bị mọi mặt để tiếp đón du khách gần xa đến trảy hội.

Bầu trời cảnh Bụt

Thú Hương Sơn ao ước bấy lâu nay

Kìa non non, nước nước, mây mây

“Đệ nhất động” hỏi là đây có phải?

(Chu Mạnh Trinh)

hanoitrayhoichuahuong

Từ bến đò Yến, du khách theo dòng suối Yến dài hơn 4.000 mét trên con thuyền bồng bềnh khoảng 70 phút sẽ tới bến Trò và lên chùa Thiên Trù (bếp nhà trời). Tương truyền chùa Thiên Trù được xây dựng liền móng từ thời vua Lê Thánh Tông (1460 – 1497). Trải qua nhiều năm được các vị hòa thượng cao tăng, thượng tọa trụ trì xây dựng nên một ngôi chùa lớn, một thiền viện nổi tiếng đời Lê – Nguyễn.

Từ Thiên Trù, du khách theo những bậc đá rẽ sang bên phải lên động chùa Tiên Sơn. Điều độc đáo là trong động Tiên Sơn có nhiều nhũ đá trên trần động rủ xuống mang nhiều hình thù lạ mắt, đặc biệt có nhiều nhũ đá hình áo cà sa. Nhũ đá trong động khi gõ vào phát ra âm thanh nghe như tiếng trống, mõ, chuông… Trong động có 5 pho tượng bằng bạch thạch, khi soi đèn vào sau lưng tượng, bức tượng sẽ sáng long lanh trông như ngọc, đường nét điêu khắc tinh xảo.

Tiếp theo hành trình, du khách sẽ đến suối Giải Oan. Phía trên bên trái là chùa Giải Oan, trong chùa  có một giếng nhỏ gọi là giếng Thiên Nhiên Thanh Trì trong suốt, tương truyền nếu ai có oan trái cứ lấy nước giếng để rửa mặt sẽ tẩy hết những oan trái. Chùa Giải Oan thờ Bồ tát Quan Thế Âm là phật chủ. Chùa Giải Oan có lối kiến trúc độc đáo và hài hòa cộng với cảnh sơn thủy hữu tình, thiên nhiên tĩnh mịch thanh tao, đặc biệt nước giếng Thanh Trì trong suốt mát lạnh giúp cho ưu tư của nhân gian. Trước cảnh nên thơ hữu tình của chùa Giải Oan, nhà thơ Tố Hữu xúc động viết:

Ôi! Hôm nay bước từng bậc đá

Róc rách còn nghe tiếng giải oan

Ước gì đời mãi xanh tươi lá

Thanh thản chùa Hương cả thế gian”

Trên đường vào động Hương Tích (dấu vết thơm tho) khi gần tới nơi ta gặp đền Cửa Võng. Đền này còn có tên là đền Trần Song hay Văn Song.

Này suối Giải Oan, này chùa Cửa Võng

Này Am Phật Tích, này động Tuyết Kinh

Nhác trông lên, ai khéo vẽ hình…

(Chu Mạnh Trinh)

Núi Hương Tích nằm ở độ cao hơn 390 mét, con đường lên động Hương Tích quanh co, gập gềnh dường như để gian nan thử thách lòng người:

Núi không cao, cảnh chẳng kỳ

Đường không khó thì lòng người khôn tỏ

Nhìn xa, động Hương Tích giống như một con rồng khổng lồ há miệng vờn ngọc. Cửa động rộng mênh mông, sâu hun hút. Ngay trước cửa động bên trái vách núi có tạc bút tích của tĩnh đô vương Trịnh Sâm viết năm Canh Dần (1770) “Nam thiên đệ nhất động” (động đẹp nhất trời Nam). Qua cổng đi xuống 120 bậc đá là vào tới động, trong động có nhiều nhũ đá kỳ dị. Thạch nhũ to nhất trong động gọi là đụn gạo. Những khối thạch nhũ từ trên vòm rủ xuống là răng của rồng. Trong động có một nhũ đá giống bầu sữa mẹ, những giọt nước từ trên nhũ đá nhỏ xuống tý tách gọi là “sữa mẹ” hứng lấy để uống rất mát và ngọt. Ngoài ra, có nhiều nhũ đá, măng đá, cây đá tạo nên hình thù kỳ dị như cây vàng, cây bạc, nong tằm, nong kén, chuồng lợn… Đặc biệt có hai hòn đá hình thù giống bé trai, bé gái được gọi là hòn Cô, hòn Cậu. Thiện nam, thiện nữ hiếm muộn vào khấn cầu thường ứng nghiệm. Nhà thơ Phạm Đình Hồ viết:

“Đụn gạo” cao như núi

No ấm trút mười người

Đây “Hòn cô, hòn Cậu”

Vọng lời khấn bao đời”

Tòa Tam bảo trong chùa Động Hương Tích đặc biệt có pho tượng Phật Quan Thế Âm Bồ Tát tạc bằng đá xanh thời Tây Sơn năm Quý Sửu (1793) với những đường nét đặc biệt tinh xảo.

Trảy hội chùa Hương, nhà thơ Trần Lê Văn viết:

Tượng đá trong hang mãi chẳng già

Trăm năm rung động nét tài hoa

Mắt người chưa thấy dung nhan Phật

Mà tự tay người, Phật hiện ra

Hồn thơ thấm sau nhiều vẻ mặt

Mặt bà, mặt mẹ, mặt quê hương

Thần thông bỗng nhập vào dao khắc

Tạc vẻ từ bi đẹp lạ thường…

Trẩy hội chùa Hương muốn đi trọn vẹn phải hết 4 ngày bởi quần thể thắng cảnh chùa Hương còn có rất nhiều chùa, động khác nhau nữa như: Chùa Hinh Bồng, chùa Long Vân, chùa Tuyết Sơn, Chùa Hương Đài… mỗi chùa có một vẻ đẹp huyền bí khác nhau.

Mỗi lần trảy hội chùa Hương ta lại khám phá ra một vẻ đẹp mới. Chính vì vậy, đi chùa Hương năm trước, năm sau lại muốn đi nữa, nhà thơ Yến Lan từng tâm sự:

Hương Tích ơi, tôi còn đến nữa

Như hoa mơ lại đến với mùa mơ

Mong cuộc đời đẹp hơn những ước mơ.

Thảo luận cho bài: "Xuân về trảy hội chùa Hương"